{"id":858,"date":"2010-12-30T23:13:54","date_gmt":"2010-12-30T22:13:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.miasik.net\/?p=858"},"modified":"2010-12-30T23:13:54","modified_gmt":"2010-12-30T22:13:54","slug":"postep-technologiczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miasik.net\/blog\/archive\/2010\/12\/postep-technologiczny\/","title":{"rendered":"Post\u0119p technologiczny"},"content":{"rendered":"

Jaki\u015b czas temu (jak si\u0119 okazuje ju\u017c prawie 2,5 roku) przygl\u0105da\u0142em si\u0119 dyskusji w serwisie Slashdot<\/a> po\u015bwi\u0119conej procesowi, kt\u00f3ry wtedy artysta Prince chcia\u0142 wytoczy\u0107 serwisowi The Pirate Bay. Spodoba\u0142o mi si\u0119 kilka komentarzy anty-IP, kt\u00f3re pozwol\u0119 sobie teraz tutaj zacytowa\u0107 w moim, jak\u017ce nieudolnym, t\u0142umaczeniu.<\/p>\n

\nA czym dok\u0142adnie jest wed\u0142ug ciebie ten \u201epost\u0119p\u201d?<\/em><\/p>\n

To przej\u015bcie od modelu biznesowego opartego na prawach autorskich, gdzie arty\u015bci s\u0105 op\u0142acani za wykonywanie kopii (i musz\u0105 nie\u017ale si\u0119 natrudzi\u0107, aby powstrzyma\u0107 wszystkich innych od robienia w\u0142asnych kopii), do modelu biznesowego opartego o us\u0142ugi, gdzie arty\u015bci s\u0105 bezpo\u015brednio op\u0142acani za tworzenie czy wykonywanie swoich dzie\u0142 (i nie musz\u0105 martwi\u0107 si\u0119 kopiowaniem, gdy\u017c zostan\u0105 op\u0142aceni przed tym, gdy wszyscy otrzymaj\u0105 dost\u0119p do ich dzie\u0142).<\/p><\/blockquote>\n

Co stanie si\u0119 z artyst\u0105, kt\u00f3ry b\u0119dzie chcia\u0142 tylko nagra\u0107 p\u0142yt\u0119: kto zap\u0142aci za taki \u201cwyst\u0119p\u201d i ile? Czy sugerujesz, \u017ce jedynie wyst\u0119pny na \u017cywo s\u0105 warte zap\u0142aty?<\/em><\/p>\n

Przykro mi, ale ten rodzaj \u201eartyst\u00f3w\u201d ju\u017c sp\u00f3\u017ani\u0142 si\u0119 na statek, chc\u0105c otrzymywa\u0107 wynagrodzenie za swoje wysi\u0142ki \u2013 \u015bwiat w\u0142a\u015bnie przep\u0142yn\u0105\u0142 obok.
\nWyst\u0119py na \u017cywo to obecnie jedyna metoda zarabiania pieni\u0119dzy, i tylko dlatego \u017ce nagrania pozwala\u0142y zarabia\u0107 w ubieg\u0142ym wieku, nie oznacza, \u017ce istnieje automatyczne prawo do zarabiania na nagraniach w obecnym wieku.<\/p>\n

To post\u0119p technologiczny \u2013 pog\u00f3d\u017a si\u0119 z tym.<\/p><\/blockquote>\n

—<\/p>\n

Co stanie si\u0119 z artyst\u0105, kt\u00f3ry b\u0119dzie chcia\u0142 tylko nagra\u0107 p\u0142yt\u0119: kto zap\u0142aci za taki \u201cwyst\u0119p\u201d i ile? Czy sugerujesz, \u017ce jedynie wyst\u0119pny na \u017cywo s\u0105 warte zap\u0142aty?<\/em><\/p>\n

Ktokolwiek, kto chce, aby nagra\u0142 p\u0142yt\u0119 i zechce mu za to zap\u0142aci\u0107. Najbardziej prawdopodobne, \u017ce b\u0119dzie to grupa fan\u00f3w robi\u0105cych na ten cel zrzutk\u0119.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, istnieje prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce nie b\u0119dzie wystarczaj\u0105co wielu ch\u0119tnych do zap\u0142aty za p\u0142yt\u0119, co oznacza, \u017ce powinien znale\u017a\u0107 sobie jakie\u015b inne zaj\u0119cie. Artysta, kt\u00f3remu nikt nie chce p\u0142aci\u0107, jedzie na takim samym koniu jak fryzjer czy architekt, kt\u00f3rym nikt nie chce p\u0142aci\u0107.<\/p>\n

Czy sugerujesz, \u017ce jedynie wyst\u0119pny na \u017cywo s\u0105 warte zap\u0142aty?<\/em><\/p>\n

Nic nie sugeruj\u0119 w kwestii warto\u015bci. Wszystko, co robisz jest na tyle \u201ewarto\u015bciowe\u201d, na ile znajd\u0105 si\u0119 ch\u0119tni, aby za to zap\u0142aci\u0107. Obecnie coraz mniej ludzi jest ch\u0119tnych do p\u0142acenia za wykonywanie kopii, bo nie tam rodzi si\u0119 prawdziwa warto\u015b\u0107: pochodzi ona z oryginalnego aktu komponowania, nagrywania i wykonywania.<\/p><\/blockquote>\n

—<\/p>\n

Artysta mo\u017ce wybra\u0107 sobie spos\u00f3b dystrybucji. Je\u015bli chce rozpowszechnia\u0107 swobodnie i zarabia\u0107 na koncertach, to mo\u017ce wybra\u0107 sobie licencj\u0119 Creative Commons i mie\u0107 to z g\u0142owy. Je\u015bli wybierze sobie innych spos\u00f3b, to jest to jego wyb\u00f3r.<\/em><\/p>\n

A czy artysta, na ten przyk\u0142ad, mo\u017ce rozpowszechnia\u0107 poprzez wynaj\u0119cie uzbrojonych ludzi, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105 publicznie prezentowa\u0107 jego muzyk\u0119, a nast\u0119pnie \u017c\u0105da\u0107 od przechodni\u00f3w zap\u0142aty za przyjemno\u015b\u0107 s\u0142uchania? Nie. Istniej\u0105 ograniczenia tego, co wolno arty\u015bcie. S\u0105 granice, kt\u00f3re nie pozwalaj\u0105 mu narusza\u0107 prawa innych w sposobie wybranej dystrybucji (w tym przypadku definiuj\u0119 \u201eprawo\u201d jako \u201epozwolenie na zrobienie czego\u015b, co jestem w stanie zrobi\u0107\u201d). Na przyk\u0142ad, nie wolno mu zabrania\u0107 innym s\u0142uchania jego muzyki w mojej obecno\u015bci, ani te\u017c zabraniania mi przekazywania tego prawa innym.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce by\u0142oby to uznane za absurd. Nie musz\u0119 s\u0142ucha\u0107 swoich p\u0142yt jedynie w s\u0142uchawkach i mog\u0119 je sprzedawa\u0107. Niezale\u017cnie czy si\u0119 z tym zgadzasz, czy nie, wa\u017cne s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce kwestie:<\/p>\n

    \n
  1. Arty\u015bcie nie posiadaj\u0105 wy\u0142\u0105cznej kontroli nad sposobami dystrybucji. Jedyna rzecz, kt\u00f3re ca\u0142kowicie kontroluj\u0105, to wyb\u00f3r czy w og\u00f3le dystrybuowa\u0107 czy nie.<\/li>\n
  2. Rozszerzanie zasi\u0119gu kontroli dystrybucji oznacza ograniczanie praw odbiorc\u00f3w.<\/li>\n
  3. Wyznaczona granica w odniesieniu do wzajemnie wykluczaj\u0105cych si\u0119 praw (w tym wypadku praw do dystrybucji) jest wyznaczona przez prawo (to jest poprzez teoretycznie publiczn\u0105 decyzj\u0119), a nie jest czym\u015b wbudowanym w podstawy ludzko\u015bci.<\/li>\n<\/ol>\n

    Jako tw\u00f3rca, ma on swobod\u0119 wyboru i nie mamy prawa dyktowa\u0107 mu, co zrobi\u0107. Je\u015bli nie podobaj\u0105 nam si\u0119 jego zasady, nie musimy s\u0142ucha\u0107 jego muzyki.<\/em><\/p>\n

    Nie wierz\u0119, \u017ce ma t\u0119 swobod\u0119. Zak\u0142adasz, \u017ce punkt 3 jest ustalany we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, albo \u017ce jest to jakie\u015b przyrodzone prawo tw\u00f3rcy, co by\u0142oby niemoralne.<\/p>\n

    Nikt nie przyk\u0142ada ci pistoletu do g\u0142owy zmuszaj\u0105c do s\u0142uchania Purple Rain.<\/em><\/p>\n

    \u2026 i codziennie budz\u0119 si\u0119 z u\u015bmiechem na twarzy, bo wiem, \u017ce b\u0119dzie to kolejny dzie\u0144, w kt\u00f3rym nie b\u0119d\u0119 musia\u0142 s\u0142ucha\u0107 Purple Rain.<\/p><\/blockquote>\n

    —<\/p>\n

    \nArtysta mo\u017ce wybra\u0107 sobie spos\u00f3b dystrybucji. Je\u015bli chce rozpowszechnia\u0107 swobodnie i zarabia\u0107 na koncertach, to mo\u017ce wybra\u0107 sobie licencj\u0119 Creative Commons i mie\u0107 to z g\u0142owy. Je\u015bli wybierze sobie innych spos\u00f3b, to jest to jego wyb\u00f3r. Jako tw\u00f3rca, ma wolno\u015b\u0107 wyboru, i nie jest naszym prawem dyktowa\u0107 mu, co ma robi\u0107.<\/em><\/p>\n

    Tak, zgadzam si\u0119, \u017ce ma prawo zdecydowa\u0107 jak chce rozpowszechnia\u0107 swoje dzie\u0142a. I tak\u017ce uwa\u017cam, \u017ce ty masz prawo decydowa\u0107 jak rozpowszechnia\u0107 jego dzie\u0142a i ja mam prawo decydowa\u0107 jak ja rozpowszechniam jego dzie\u0142a. Nie zamierzam mu tego dyktowa\u0107, dop\u00f3ki on nie b\u0119dzie tego dyktowa\u0142 tobie, mnie czy komukolwiek innemu.<\/p>\n

    Nikt nie przyk\u0142ada ci pistoletu do g\u0142owy zmuszaj\u0105c do s\u0142uchania Purple Rain.<\/em><\/p>\n

    Jednak przyk\u0142adali nam pistolety do g\u0142\u00f3w i pr\u00f3bowali zmusi\u0107 nas, aby\u015bmy nie u\u017cywali w\u0142asnych nagrywarek CD i internetu do reprodukowania pewnych liczb. To jest tak samo z\u0142e.<\/p>\n

    Czuj\u0119, \u017ce ludzie powinni otrzymywa\u0107 zap\u0142at\u0119 za swoj\u0105 prace, i gdy w ko\u0144cu b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 zam\u00f3wi\u0107 3 sezon na DVD, to zrobi\u0119 to.<\/em><\/p>\n

    Ca\u0142kowicie zgadzam si\u0119, \u017ce ludzie powinni otrzymywa\u0107 zap\u0142at\u0119 za swoj\u0105 prac\u0119. Ale wykonywanie kopii to nie jest praca, kt\u00f3r\u0105 wykonuje artysta, ale to praca dla tresowanej ma\u0142py i komputera, i nie mam ch\u0119ci p\u0142aci\u0107 komu\u015b za kopi\u0119, skoro mog\u0119 znale\u017a\u0107 tysi\u0105ce ludzi ch\u0119tnych do zrobienia mi tej kopii za darmo. Arty\u015bci powinni otrzymywa\u0107 zap\u0142at\u0119 za prac\u0119, do kt\u00f3rej posiadaj\u0105 unikatowe kwalifikacje \u2013 komponowanie, nagrywanie czy wykonywanie \u2013 bezpo\u015brednio pobieraj\u0105c za to op\u0142aty.<\/p>\n

    Wiele z tej moralizatorskiej postawy The Pirate Bay i ich zwolennik\u00f3w to zwyk\u0142a przykrywka dla \u201ejestem zwyk\u0142ym sk\u0105pcem i nie chc\u0119 p\u0142aci\u0107 za rozrywk\u0119\u201d.<\/em><\/p>\n

    Wiele te\u017c zasadza si\u0119 na pogl\u0105dach, kt\u00f3re nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego ze sk\u0105pstwem, a z prawami cz\u0142owieka, wolno\u015bci\u0105 s\u0142owa i frustracj\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z popieraniem pieni\u0119dzmi podatnik\u00f3w niedaj\u0105cego si\u0119 dalej utrzymywa\u0107 modelu biznesowego przemys\u0142u rozrywkowego.<\/p><\/blockquote>\n

    —<\/p>\n

    Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce artysta wybra\u0142 [\u2026] licencj\u0119 Creative Commons Uznanie Autorstwa-U\u017cycie Niekomercyjne-Na Tych Samych Warunkach. Czy masz obowi\u0105zek post\u0119powa\u0107 zgodnie z postanowieniami tej licencji? Zgodnie z tym, co piszesz powy\u017cej, masz kompletn\u0105 swobod\u0119 u\u017cycia dzie\u0142a do cel\u00f3w komercyjnych.<\/em><\/p>\n

    Zgadza si\u0119. O ile nie podaj\u0119 si\u0119 za autora czyjego\u015b dzie\u0142a \u2013 co by\u0142oby oszustwem \u2013 uwa\u017cam, \u017ce nie powinno by\u0107 \u017cadnych ogranicze\u0144 w kwestii jak je dystrybuuj\u0119.<\/p>\n

    A co, je\u015bli on nie chce, aby powstawa\u0142y dzie\u0142a zale\u017cne?<\/em><\/p>\n

    To powinien zatrzyma\u0107 swoje dzie\u0142o dla siebie.<\/p>\n

    A tak w og\u00f3le, to co on sobie my\u015bli: \u017ce jest Zeusem, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce w jego umy\u015ble pojawiaj\u0105 si\u0119 kompletnie nowe pomys\u0142y, ca\u0142kowicie uformowane? Kto na tym padole mo\u017ce szczerze powiedzie\u0107, \u017ce jego dzie\u0142o nie s\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b zale\u017cne od innych? Je\u015bli zamierzasz tworzy\u0107 na bazie dzie\u0142 innych, to mo\u017cesz spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce inni b\u0119d\u0105 tak\u017ce tworzy\u0107 na bazie twojej tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n

    Przyjmijmy, \u017ce kto\u015b rozpowszechnia kod z licencj\u0105 GPL. GPL to licencja z bardzo ostrymi zasadami. Powiedzmy, \u017ce nie jest ci na r\u0119k\u0119, \u017ce ten kod ma licencj\u0119 GPL. Czy masz prawo zignorowa\u0107 licencj\u0119 i do\u0142\u0105czy\u0107 ten kod do kodu zamkni\u0119tego?<\/em><\/p>\n

    Tak. Ale tak\u017ce ka\u017cdy ma prawo do wzi\u0119cia aplikacji opartej o zamkni\u0119ty kod i dzieli\u0107 si\u0119 ni\u0105 swobodnie z innymi, podda\u0107 j\u0105 in\u017cynierii wstecznej, rozpowszechnia\u0107 zdekompilowany kod, tworzy\u0107 dzie\u0142a zale\u017cne, itd.<\/p>\n

    A tu niespodzianka\u2026 GPL dzia\u0142a dzi\u0119ki prawom autorskim. Je\u015bli by\u015b tak uczyni\u0142, to b\u0119dzie to naruszenie prawa autorskich.<\/em><\/p>\n

    GPL pr\u00f3buje g\u0142\u00f3wnie przywr\u00f3ci\u0107 wolno\u015bci, kt\u00f3re zabieraj\u0105 prawa autorskie.<\/p>\n

    Pr\u00f3buje tak\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 nieco dalej, ale ja jestem w stanie zrezygnowa\u0107 z gwarancji dost\u0119pu do zmodyfikowanego kodu w zamian za korzy\u015bci z likwidacji praw autorskich (RMS nie zgodzi si\u0119 ze mn\u0105, ale c\u00f3\u017c).<\/p>\n

    Arty\u015bci skar\u017c\u0105 si\u0119 na to, \u017ce kradnie si\u0119 ich dzie\u0142a i opowiadaj\u0105 wiele strasznych historii o tym, \u017ce kto\u015b nie zap\u0142aci\u0142 im honorari\u00f3w, czy \u017ce kto\u015b u\u017cy\u0142 ich dzie\u0142 nie podaj\u0105c autorstwa i nie kompensuj\u0105c im tego.<\/em><\/p>\n

    Nie wyp\u0142acenie honorarium = z\u0142amanie umowy. U\u017cycie czyjego\u015b dzie\u0142a jako w\u0142asnego = oszustwo. Nie potrzeba praw autorskich, aby ustrzec si\u0119 przed jednym i drugim.<\/p>\n

    Prosz\u0119 uszanuj ich prawa jako ludzi zanim uczynisz ich jedynie pobocznymi ofiarami w swojej \u201emoralnej\u201d krucjacie.<\/em><\/p>\n

    Szanuj\u0119. Nie wierz\u0119 jedynie, \u017ce do tych praw zalicza si\u0119 \u201eprawo\u201d zabraniania innym komunikowa\u0107 si\u0119, czy prawo do domagania si\u0119 dochodu, gdy kto\u015b skorzysta z pracy, kt\u00f3r\u0105 wykona\u0142o si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

    Tak czy inaczej, cynicznie patrz\u0105c, nie uwa\u017cam, \u017ce w tej krucjacie jest cokolwiek moralnego.<\/em><\/p>\n

    Nie tak b\u0119dzie \u2013 podobnie ja oceniam twoj\u0105 stron\u0119. Jestem przekonany, \u017ce zwolennicy praw autorskich, niezale\u017cnie od prezentowanej postawy w kwestii \u201epraw\u201d, tak naprawd\u0119 s\u0105 g\u0142\u00f3wnie motywowani chciwo\u015bci\u0105, lenistwem i zazdrosnym po\u017c\u0105daniem mo\u017cliwo\u015bci zabraniania innym cieszenia si\u0119 z czegokolwiek, o ile (zwolennicy) nie b\u0119d\u0105 mieli udzia\u0142u w tej rado\u015bci.<\/p><\/blockquote>\n

    —<\/p>\n

    Albo mo\u017ce ja o prostu nie chc\u0119, aby moje dzie\u0142o by\u0142o u\u017cywane na pewne sposoby i koniec. [\u2026] Przypu\u015b\u0107my, \u017ce jeste\u015b przeciwnikiem wojska i stworzy\u0142e\u015b jaki\u015b komponent u\u017cyteczny w silnikach do gier, np. kod sztucznej inteligencji i niech chcesz, aby u\u017cywa\u0142o go wojsko.<\/em><\/p>\n

    Nie robi to na mnie wra\u017cenia. Dlaczego mia\u0142by\u015b m\u00f3c dyktowa\u0107 jak ludzie b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107 kodu, kt\u00f3ry opublikowa\u0142e\u015b?<\/p>\n

    Je\u015bli chcesz mie\u0107 kontrol\u0119 nad swoim kodem, zatrzymaj go dla siebie. Jak go opublikujesz, jest poza twoim zasi\u0119giem. Je\u015bli martwi ci\u0119 wojskowe zastosowanie kodu, to mo\u017ce nie powiniene\u015b pisa\u0107 niczego, co mo\u017ce si\u0119 im przyda\u0107? Mojego oprogramowania u\u017cywali ludzie, kt\u00f3rych nie lubi\u0119, w celach, kt\u00f3rych nie aprobuj\u0119, ale nie moj\u0105 rol\u0105 jest ich os\u0105dza\u0107. Jestem programist\u0105, a nie kaznodziej\u0105.<\/p>\n

    A wi\u0119c znasz zawodowego artyst\u0119? Czy zapyta\u0142e\u015b go kiedykolwiek jakby si\u0119 czu\u0142, je\u015bli wszystko, co stworzy\u0142 przechodzi\u0142o od razu do domeny publicznej? \u017baden z tych, kt\u00f3rych znam (trzech pianist\u00f3w z rodziny) nie by\u0142by szcz\u0119\u015bliwy z tego powodu.<\/em><\/p>\n

    Pewnie, niekt\u00f3rzy nie byliby szcz\u0119\u015bliwi. Ale wiesz co? Mn\u00f3stwo ludzie obecnie nie jest szcz\u0119\u015bliwych z powodu praw autorskich i z pewno\u015bci\u0105 jest ich wi\u0119cej ni\u017c zawodowych artyst\u00f3w. Je\u015bli celem prawa by\u0142aby maksymalizacja szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, to u\u017cytkownicy P2P wygraliby olbrzymi\u0105 przewag\u0105.<\/p>\n

    Ale celem prawa nie jest sprawianie, by ludzie byli szcz\u0119\u015bliwi, ale gwarantowanie pewnych praw, i w mojej opinii, prawo do swobodnego dzielenia si\u0119 informacj\u0105 jest znacznie wa\u017cniejsze ni\u017c postulowane prawo do sprzedawania kopii.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Jaki\u015b czas temu (jak si\u0119 okazuje ju\u017c prawie 2,5 roku) przygl\u0105da\u0142em si\u0119 dyskusji w serwisie Slashdot po\u015bwi\u0119conej procesowi, kt\u00f3ry wtedy artysta Prince chcia\u0142 wytoczy\u0107 serwisowi The Pirate Bay. Spodoba\u0142o mi si\u0119 kilka komentarzy anty-IP, kt\u00f3re pozwol\u0119 sobie teraz tutaj zacytowa\u0107 w moim, jak\u017ce nieudolnym, t\u0142umaczeniu. A czym dok\u0142adnie jest wed\u0142ug ciebie ten \u201epost\u0119p\u201d? To przej\u015bcie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[307,236,142,452],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/858"}],"collection":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=858"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2668,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/858\/revisions\/2668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}