{"id":677,"date":"2007-07-08T20:42:18","date_gmt":"2007-07-08T19:42:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.miasik.net\/archive\/2007\/07\/dziela-duchy\/"},"modified":"2007-07-08T20:42:18","modified_gmt":"2007-07-08T19:42:18","slug":"dziela-duchy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miasik.net\/blog\/archive\/2007\/07\/dziela-duchy\/","title":{"rendered":"Dzie\u0142a duchy"},"content":{"rendered":"

Je\u015bli kto\u015b interesuje si\u0119 problemem praw autorskich, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musi spotka\u0107 si\u0119 z problemem „osieroconych dzie\u0142” (orphan works<\/a>). Poniewa\u017c ka\u017cdy utrwalony przejaw dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej automatycznie staje si\u0119 chronionym prawnie dzie\u0142em, to takich chronionych prawnie dzie\u0142 jest miliardy, czy biliony i wci\u0105\u017c ich przybywa. W sytuacji, gdy kto\u015b chce utworzy\u0107 dzie\u0142o zale\u017cne, opracowanie, czy po prostu rozpowszechni\u0107 czyje\u015b dzie\u0142o, musi skontaktowa\u0107 si\u0119 z autorem i uzyska\u0107 stosowne pozwolenie, gdy\u017c tylko wtedy jest to legalne. Problem w tym, \u017ce w przypadku 99% (lub wi\u0119cej) dzie\u0142 jest to po prostu niemo\u017cliwe. Nie wiadomo kto jest autorem, czy te\u017c nie ma mo\u017cliwo\u015bci si\u0119 skontaktowania z nim. Istnieje dzie\u0142o, ale z punktu widzenia prawa autorskiego, jest sierot\u0105. I tkwi sobie w takim zawieszeniu a\u017c do wyga\u015bni\u0119cia okresu ochrony, kt\u00f3ry w przypadku dzie\u0142 osieroconych biegnie od daty pierwszego rozwszechnienia. Biegnie, ale nie wiadomo, czy dobiegnie, bo przecie\u017c prawa autorskie s\u0105 nieustannie nowelizowane i cz\u0119sto czas ten ulega wyd\u0142u\u017ceniu zanim dobiegnie do ko\u0144ca – sieroty mog\u0105 pozosta\u0107 sierotami na zawsze.<\/p>\n

Z powy\u017csz\u0105 kategori\u0105 \u0142\u0105czy si\u0119 poj\u0119cie abandonware<\/a> – czyli oprogramowanie czy gry komputerowe, kt\u00f3re ju\u017c nie s\u0105 ekonomicznie wykorzystywane. Albo ich wydawcy i producenci dawno nie istniej\u0105, albo platformy, dla kt\u00f3rych by\u0142y przeznaczone, dawno nie przesta\u0142y by\u0107 u\u017cywane, co w \u015bwiecie galopuj\u0105cego post\u0119pu technologii informatycznych jest rzecz\u0105 normaln\u0105 i do\u015b\u0107 szybk\u0105. Nie mo\u017cna ich legalnie kupi\u0107, nie mo\u017cna ich te\u017c dystrybuowa\u0107 powszechnie, bo wci\u0105\u017c jest to przywilej w\u0142a\u015bciciela praw autorskich, kt\u00f3ry nie jest zupe\u0142nie tym zainteresowany. Z drugiej strony wci\u0105\u017c s\u0105 ludzie, kt\u00f3rych bawi u\u017cytkowanie takiego „staro\u017cytnego” softu, czy to z powod\u00f3w sentymentalnych, czy dla zabawy z emulacj\u0105. Mimo \u017ce utrzymywanie monopolu na rozpowszechnianie takich program\u00f3w nie przynosi \u017cadnych zysk\u00f3w, to i tak firmy nie chc\u0105 pozbawia\u0107 si\u0119 potencjalnej mo\u017cliwo\u015bci komercyjnego wykorzystania w przysz\u0142o\u015bci, najcz\u0119\u015bciej w formie remake’u. I zn\u00f3w tkwi\u0105 w takim prawnym zawieszeniu, zmuszaj\u0105c entuzjast\u00f3w do \u0142amania prawa.<\/p>\n

Czytaj\u0105c sobie artyku\u0142y w serwisie QuestionCopyright.or<\/a>g, natrafi\u0142em na jeden po\u015bwi\u0119cony innej, podobnej kategorii dzie\u0142 – czyli dzie\u0142om duchom (ghost works)<\/a>. Chodzi o utwory, kt\u00f3re albo w og\u00f3le nie powsta\u0142y, gdy\u017c w intencji autor\u00f3w mia\u0142by si\u0119 opiera\u0107 na dzie\u0142ach osieroconych lub takich, dla kt\u00f3rych nie da si\u0119 zdoby\u0107 stosownych pozwole\u0144, albo takich, kt\u00f3re cho\u0107 powsta\u0142y, to nie wejd\u0105 do rozpowszechnienia, gdy\u017c nie uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 stosownych pozwole\u0144. Lektura artyku\u0142u u\u015bwiadomi\u0142a mi, \u017ce sam niedawno zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z przypadkiem dzie\u0142a ducha. M\u00f3j znajomy, muzyk, wzi\u0105\u0142 bardzo znany utw\u00f3r zmar\u0142ego polskiego wykonawcy i zrobi\u0142 cover w duchu dzisiejszych czas\u00f3w i stylu muzycznego, kt\u00f3ry reprezentuje. Utw\u00f3r oczywi\u015bcie korzysta\u0142 nie tylko z melodii orygina\u0142u, ale tak\u017ce samplowa\u0142 oryginalnego wykonawc\u0119, jak przysta\u0142o na nowoczesne dzie\u0142o. Niestety, sta\u0142o si\u0119 ono duchem, zawieszonym w copyrightowym niebycie, gdy\u017c spadkobiercy (cho\u0107 nie wszyscy) artysty nie zezwolili na rozpowszechnienie nowej wersji. Pewnie im si\u0119 nie podoba\u0142a…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli kto\u015b interesuje si\u0119 problemem praw autorskich, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musi spotka\u0107 si\u0119 z problemem „osieroconych dzie\u0142” (orphan works). Poniewa\u017c ka\u017cdy utrwalony przejaw dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej automatycznie staje si\u0119 chronionym prawnie dzie\u0142em, to takich chronionych prawnie dzie\u0142 jest miliardy, czy biliony i wci\u0105\u017c ich przybywa. W sytuacji, gdy kto\u015b chce utworzy\u0107 dzie\u0142o zale\u017cne, opracowanie, czy po […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[137,138,139],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=677"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}