Jeden z czytelnik\u00f3w mojego bloga pozwoli\u0142 sobie przepyta\u0107 mnie na okoliczno\u015b\u0107 moich pogl\u0105d\u00f3w nt. „w\u0142asno\u015bci” intelektualnej. Poni\u017cej odrobin\u0119 przeredagowany i poszerzony fragment mojej odpowiedzi.<\/p>\n
Okres wa\u017cno\u015bci praw autorskich powinien zosta\u0107 mocno skr\u00f3cony (np. do 1-2 lat), ale praw autorskich ca\u0142kowicie nie powinno si\u0119 likwidowa\u0107.\n<\/p><\/blockquote>\n
Okay, ja te\u017c by\u0107 mo\u017ce zadowoli\u0142bym si\u0119 znacznym skr\u00f3ceniem okresu ochrony, ale tak naprawd\u0119, czemu nie do 6 miesi\u0119cy? Albo do 4 lat? To jest podstawowy problem z utylitarnym uzasadnieniem potrzeby praw autorskich – jedna osoba uzna, \u017ce 2 lata to jest optimum, a inna, \u017ce 70 lat od \u015bmierci autora to i tak za ma\u0142o.<\/p>\n
Ale tak naprawd\u0119 nie tutaj tkwi problem. Z normaln\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 jest tak, \u017ce „ogrodzenia tworz\u0105 dobrych s\u0105siad\u00f3w”, czyli jasno wida\u0107, co jest czyje i kiedy nast\u0119puje zamach na w\u0142asno\u015b\u0107. \u0141atwo te\u017c pilnowa\u0107 przestrzegania tej w\u0142asno\u015bci. No i z normalnej w\u0142asno\u015bci zazwyczaj mo\u017ce cieszy\u0107 jedna osoba na raz, co jest g\u0142\u00f3wnym motywem zasady wykluczania nie-w\u0142a\u015bcicieli z panowania nad czyj\u0105\u015b w\u0142asno\u015bci\u0105. Z „w\u0142asno\u015bci\u0105” intelektualn\u0105 jest inaczej.<\/p>\n
Naprawd\u0119 nied\u0142ugo ka\u017cdy efekt ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci intelektualnej, czy przedmiot praw autorskich, zostanie zakodowany w postaci cyfrowej, czyli ci\u0105gu bit\u00f3w. A te maj\u0105 tak\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, \u017ce si\u0119 doskonale i prawie bez dodatkowych koszt\u00f3w mno\u017c\u0105, czyli wyst\u0119puj\u0105 w niesko\u0144czonej obfito\u015bci. I teraz pytanie – jak „ogrodzi\u0107” co\u015b, co jest niesko\u0144czone? Jak skontrolowa\u0107 ka\u017cd\u0105 kopi\u0119 jakiej\u015b idei? Jak \u0142atwo stwierdzi\u0107, \u017ce jest przechowywana, przesy\u0142ania i u\u017cytkowania zgodnie z wol\u0105 „w\u0142a\u015bciciela”?<\/p>\n
Oczywi\u015bcie mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107 system, kt\u00f3ry usi\u0142uje sprawowa\u0107 ca\u0142kowit\u0105 kontrol\u0119 na zapisan\u0105 cyfrowo „w\u0142asno\u015bci\u0105” intelektualn\u0105. Ale nie chcia\u0142bym w nim \u017cy\u0107, bo by\u0142by on gorszy od przera\u017caj\u0105cych wizji przedstawianych w powie\u015bciach science-fiction. \u015awiat totalnej kontroli cyfrowej informacji, w kt\u00f3rym wszystkie urz\u0105dzenia, kt\u00f3re mog\u0105 tak\u0105 informacj\u0119 przechowywa\u0107 czy przetwarza\u0107 s\u0105 tak\u017ce w pe\u0142ni kontrolowane przez w\u0142a\u015bcicieli „w\u0142asno\u015bci” intelektualnej. W kt\u00f3rym nie my jeste\u015bmy faktycznymi w\u0142a\u015bcicielami tych materialnych przecie\u017c urz\u0105dze\u0144, ale tw\u00f3rcy wspierani przez pa\u0144stwo (a w\u0142a\u015bciwie mi\u0119dzynarodowe korporacje i kartele medialne, bo to oni s\u0105 zazwyczaj stron\u0105 w tym sporze, a nie jacy\u015b tw\u00f3rcy).<\/p>\n
Przesada? Nie, to ju\u017c si\u0119 dzieje. Ju\u017c mamy na rynku mn\u00f3stwo urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3rych dzia\u0142anie jest w pe\u0142ni kontrolowane albo przez ich producent\u00f3w albo kartele medialne – konsole do gier, odtwarzacza MP3, odtwarzacze DVD. Stosowna legislacja pozbawia w\u0142a\u015bciciela mo\u017cliwo\u015bci obchodzenia mechanizm\u00f3w kontroli, a aparat pa\u0144stwowy pilnuje, aby „prawo” by\u0142o przestrzegane. Policja chodzi po domach w poszukiwaniu „pirackich” program\u00f3w, film\u00f3w i muzyki – jeszcze nie wsadza do wi\u0119zie\u0144, ale i tak wyrok za piractwo to wyrok. Producenci nowatorskich urz\u0105dze\u0144 boj\u0105 si\u0119 wypuszcza\u0107 je na rynek, aby nie \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 na siebie gniewu karteli – zamiast post\u0119pu mamy technologiczne hamowanie.<\/p>\n
Chcia\u0142bym, aby zwolennicy utrzymania, a nawet rozszerzenia obecnego re\u017cimu praw autorskich przedstawili jak\u0105\u015b naprawd\u0119 wiarygodn\u0105 wizj\u0119, jak zamierzaj\u0105 egzekwowa\u0107 swoje prawo „w\u0142asno\u015bci” w nieodleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci? Niech zdradz\u0105, jak zamierzaj\u0105 przegl\u0105da\u0107 nam na dyski komputer\u00f3w, jak b\u0119d\u0105 kontrolowa\u0107 transmisj\u0119 danych w internecie, jak b\u0119d\u0105 kara\u0107 tych wszystkich, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 nie da\u0107 si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w przygotowywanej dla nich klatce re\u017cimu. Niech zdradz\u0105 nam swoje plany na wyj\u0119cie spod prawa narz\u0119dzi do szyfrowania i zapewnienia anonimowo\u015bci w sieci. Niech powiedz\u0105, jak b\u0119d\u0105 kontrolowa\u0107 dzia\u0142anie urz\u0105dze\u0144 elektronicznych, w tym komputera PC, aby\u015bmy nie gwa\u0142cili ich „w\u0142asno\u015bci”. Niech powiedz\u0105 jasno, \u017ce nie interesuje ich dozwolony u\u017cytek osobisty. Niech przejrzy\u015bcie zarysuj\u0105 wizj\u0119, w kt\u00f3rej oni sprawiaj\u0105 kompletn\u0105 kontrol\u0119. Chc\u0119, aby wszyscy j\u0105 zobaczyli, bo jest naprawd\u0119 przera\u017caj\u0105ca. Gdy\u017c to jest jedyna logiczna konsekwencja konceptu „w\u0142asno\u015bci” intelektualnej w \u015bwiecie cyfrowej informacji.<\/p>\n
Ja nie chc\u0119, aby \u015bwiat poszed\u0142 w tym kierunku. Szerz\u0119 propagand\u0119, aby ludzie mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, co si\u0119 ju\u017c dzieje. No i mam nadziej\u0119, \u017ce jednak technologia wygra ten wy\u015bcig, bo post\u0119p w tej dziedzinie jest nies\u0142ychany, a policja i legislatorzy to jednak organizmy pa\u0144stwowe, a wi\u0119c bardzo niewydolne. Cho\u0107 zawsze maj\u0105 w zanadrzu dzieci – kt\u00f3re trzeba chroni\u0107 przez z\u0142ym dotykiem i pornografi\u0105. Kiedy\u015b bronili systemu, teraz dzieci. Efekt zawsze ten sam – mniej wolno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jeden z czytelnik\u00f3w mojego bloga pozwoli\u0142 sobie przepyta\u0107 mnie na okoliczno\u015b\u0107 moich pogl\u0105d\u00f3w nt. „w\u0142asno\u015bci” intelektualnej. Poni\u017cej odrobin\u0119 przeredagowany i poszerzony fragment mojej odpowiedzi. Okres wa\u017cno\u015bci praw autorskich powinien zosta\u0107 mocno skr\u00f3cony (np. do 1-2 lat), ale praw autorskich ca\u0142kowicie nie powinno si\u0119 likwidowa\u0107. Okay, ja te\u017c by\u0107 mo\u017ce zadowoli\u0142bym si\u0119 znacznym skr\u00f3ceniem okresu ochrony, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,2],"tags":[307],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640"}],"collection":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=640"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1048,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/640\/revisions\/1048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}