{"id":2642,"date":"2010-12-17T01:16:36","date_gmt":"2010-12-17T00:16:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.miasik.net\/?p=2642"},"modified":"2010-12-17T01:16:36","modified_gmt":"2010-12-17T00:16:36","slug":"wywiad-dla-mlodziezy-imperium","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miasik.net\/blog\/archive\/2010\/12\/wywiad-dla-mlodziezy-imperium\/","title":{"rendered":"Wywiad dla M\u0142odzie\u017cy Imperium"},"content":{"rendered":"

Udzieli\u0142em wywiadu dla pisma internetowego m\u0142odzie\u017c narodowej – M\u0142odzie\u017c Imperium<\/a>. Numer z wywiadem pojawi si\u0119 wkr\u00f3tce, a ja mog\u0119 zamie\u015bci\u0107 go ju\u017c u siebie, a dotyczy on temat\u00f3w infoanarchistycznych.<\/p>\n

Podobno dawno temu przynale\u017ca\u0142 Pan do \u201ecopyrightowych zamordyst\u00f3w\u201d. Jak dosz\u0142o do zmiany pogl\u0105d\u00f3w \u2013 na zasadzie \u201enag\u0142ego o\u015bwiecenia\u201d czy raczej ewolucyjnie? Czy wi\u0105za\u0142o si\u0119 to z jakimi\u015b wewn\u0119trznymi konfliktami lub dylematami?<\/em> <\/p>\n

To by\u0142 raczej ewolucyjny proces. Gdy zacz\u0105\u0142em zarabia\u0107 na prawach autorskich, za zacz\u0105\u0142em tak\u017ce zauwa\u017ca\u0107 spory dysonans pomi\u0119dzy otaczaj\u0105c\u0105 mnie rzeczywisto\u015bci\u0105, a wyra\u017canym przeze mnie postulatem, \u017ce trzeba wszystkich, kt\u00f3rzy naruszaj\u0105 prawa autorskie, a ju\u017c szczeg\u00f3lnie moje, pozamyka\u0107 jak najszybciej do wi\u0119zie\u0144, bo \u201eprzecie\u017c mnie okradaj\u0105\u201d. Jednak sam bardzo regularnie i \u015bwiadomie narusza\u0142em prawa autorskie, jak zreszt\u0105 wszyscy, kt\u00f3rych znam, wi\u0119c pewnie musia\u0142bym zacz\u0105\u0107 zamykanie w ciupie od siebie, a nast\u0119pnie zamkn\u0105\u0107 wszystkich z mojego pokolenia i m\u0142odszych. A interpretuj\u0105c \u015bci\u015ble prawo autorskie, to pewnie tak\u017ce wielu starszych.<\/p>\n

Jeszcze wtedy nie dociera\u0142a do mnie argumentacja przeciwnik\u00f3w praw autorskich \u2013 uczestniczy\u0142em zreszt\u0105 na pocz\u0105tku lat 90. w polemice na ten temat z \u201eNajwy\u017cszym Czasie!\u201d, oczywi\u015bcie z pozycji zamordystycznych. Co prawda, nie wiedzia\u0142em wtedy jak pogodzi\u0107 obserwowan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 z postulowanym przeze mnie istnieniem i silnym egzekwowaniem tego autorskiego monopolu, ale my\u015bla\u0142em, \u017ce jako\u015b to si\u0119 uda, je\u015bli tylko kto\u015b si\u0119 lepiej nad tym zastanowi i \u201eco\u015b zrobi\u201d.<\/p>\n

Przez par\u0119 lat nie w tej kwestii nie robi\u0142em \u2013 piraci\u0142em po staremu, tworzy\u0142em gry i chcia\u0142em, aby co\u015b z tym zrobiono, ale tak ju\u017c bez przekonania. Potem przeczyta\u0142em teksty Jacka Sierpi\u0144skiego na te tematy, cho\u0107 jeszcze mnie nie przekona\u0142, a\u017c natrafi\u0142em na tekst Stephana Kinselli \u201eW obronie Napstera i przeciwko Drugiej Zasadzie Zagospodarowania\u201d (dost\u0119pny u mnie, na stronie<\/a>), kt\u00f3ry zmieni\u0142 zupe\u0142nie moje postrzeganie problemu praw autorskich. W\u0142a\u015bnie wtedy zrozumia\u0142em dlaczego to, co nie trzyma\u0142o si\u0119 kupy, naprawd\u0119 tej kupy si\u0119 nie trzyma. Argument o nadrz\u0119dno\u015bci \u201ew\u0142asno\u015bci\u201d intelektualnej nad normaln\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 jako libertarianin bardzo sobie ceni\u0119, uzmys\u0142owi\u0142 mi sztuczno\u015b\u0107 oraz fa\u0142szywo\u015b\u0107 koncepcji \u201ew\u0142asno\u015bci\u201d intelektualnej (zwanej dalej WI) i jej destrukcyjny wp\u0142yw na nasz\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107. Sta\u0142em si\u0119 wyznawc\u0105 nowej wiary, a w\u0142a\u015bciwie niewiary we \u201ew\u0142asno\u015b\u0107\u201d intelektualn\u0105. Potem sta\u0142em si\u0119 ewangelist\u0105 tej niewiary, oczywi\u015bcie na sw\u00f3j skromny spos\u00f3b.<\/p>\n

Czy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o \u201einfoanarchizmie\u201d jako o jakim\u015b w miar\u0119 jednolitym ruchu? Czy ludzie walcz\u0105cy z \u201etyrani\u0105 patent\u00f3w i praw autorskich\u201d organizuj\u0105 si\u0119 w jakie\u015b grupy?<\/em><\/p>\n

Nie, to zupe\u0142nie nieformalny i niezbyt precyzyjnie zdefiniowany ruch. Sporo przeciwnik\u00f3w szeroko poj\u0119tej WI mo\u017cna spotka\u0107 w\u015br\u00f3d libertarian, ale te\u017c w\u015br\u00f3d os\u00f3b o mniej radykalnych pogl\u0105dach mo\u017cna znale\u017a\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy widz\u0105 i postuluj\u0105 konieczno\u015b\u0107 reform w systemie praw WI. Tych zwolennik\u00f3w reform najcz\u0119\u015bciej nazywa si\u0119 \u201ecopyfighterami\u201d i bywaj\u0105 to bardziej zorganizowane i powa\u017cane grupy, zreszt\u0105 o r\u00f3\u017cnych docelowych celach swojego dzia\u0142ania. Jedn\u0105 z wi\u0119kszych organizacji jest chyba Creative Commons, kt\u00f3ra poprzez swoje \u201eliberalne\u201d licencje i propagowanie obejmowania nimi wielu dzie\u0142 mocno sprzyja wyzwalania kultury ze szpon \u201ewszelkich praw zastrze\u017conych\u201d, typowych dla praw autorskich. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107 o ruchu wolnego oprogramowania, kt\u00f3ry jest istotnym, bardzo pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cym systemem kreowania przedmiot\u00f3w prawa autorskiego niejako przeciw temu prawu.<\/p>\n

Wed\u0142ug jakich kryteri\u00f3w mo\u017cna podzieli\u0107 argumenty wysuwane przeciwko obecnemu modelowi \u201eochrony w\u0142asno\u015bci intelektualnej\u201d? Na przyk\u0142ad \u2013 o ile wiem \u2013 libertarianie koncentruj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na kwestii definicji poj\u0119cia w\u0142asno\u015bci, si\u0119gaj\u0105 po argumenty z rzadko\u015bci d\u00f3br, z konfliktu w\u0142asno\u015bci intelektualnej z materialn\u0105 etc. Z drugiej strony mamy tak\u017ce argumenty \u201ehumanistyczne\u201d \u2013 na temat nieskr\u0119powanego dost\u0119pu do \u201ed\u00f3br kultury i nauki\u201d, walki z \u201ewielkimi korporacjami\u201d, umacniania wsp\u00f3\u0142pracy i wi\u0119zi spo\u0142ecznych przez wymian\u0119 plik\u00f3w etc. Czy wszystkie te rodzaje argument\u00f3w s\u0105 Panu jednakowo bliskie? Czy s\u0105 w\u015br\u00f3d nich takie, kt\u00f3re uwa\u017ca Pan za nietrafione?<\/em><\/p>\n

Dla mnie najsilniejszy jest argument o faktycznej nadrz\u0119dno\u015bci WI w stosunku do w\u0142asno\u015bci rzeczy materialnych (opartej o rzadko\u015b\u0107 tych rzecz) i nieuchronny konflikt pomi\u0119dzy nimi. <\/p>\n

Argumenty l\u017cejsze, \u201ehumanistyczne\u201d, to raczej argumenty wspieraj\u0105ce, dzia\u0142aj\u0105ce na tych, dla kt\u00f3rych sama w\u0142asno\u015b\u0107 nie jest tak istotna (niezale\u017cnie od tego, \u017ce ja akurat uwa\u017cam ten lekcewa\u017c\u0105cy stosunek do w\u0142asno\u015bci za g\u0142upot\u0119). Poza tym, argumenty wspieraj\u0105ce to jednak przyk\u0142ady korzy\u015bci b\u0119d\u0105cych logicznymi konsekwencjami odej\u015bcia od autorskich monopoli.<\/p>\n

Trudno powiedzie\u0107 mi, w jaki spos\u00f3b pogrupowane s\u0105 argumenty przeciwko WI \u2013 nie zastanawia\u0142em si\u0119 nad tym. Ja opieram si\u0119 najcz\u0119\u015bciej na tych, kt\u00f3re wywodz\u0105 si\u0119 z rzadko\u015bci d\u00f3br materialnych i prawa w\u0142asno\u015bci, ale bywa te\u017c, \u017ce cz\u0119sto przechodz\u0119 do argumentacji z pozycji skutk\u00f3w, a nie przyczyn. Na potrzeby dyskusji przyjmuj\u0119 tez\u0119 przeciwnik\u00f3w \u2013 prawa autorskie istniej\u0105 i musz\u0105 by\u0107 egzekwowane (w domy\u015ble, jeszcze lepiej ni\u017c obecnie, bo przecie\u017c naruszenia praw autorskich to ogromny i globalny \u201eproblem\u201d) \u2013 nast\u0119pnie pokazuj\u0119 nieuchronne konsekwencje takiego podej\u015bcia \u2013 erozj\u0119 w\u0142asno\u015bci tradycyjnej i likwidacj\u0119 prywatno\u015bci. Oczywi\u015bcie to w pewnym sensie argumentacja utylitarystyczna, skupiaj\u0105ca si\u0119 na korzy\u015bciach i stratach, ale gdy trafi na podatny grunt, to \u0142atwiej przej\u015b\u0107 do obiektywnej argumentacji opartej o prawo w\u0142asno\u015bci.<\/p>\n

Argumentacja l\u017cejsza ma tak\u0105 przewag\u0119, \u017ce cz\u0119sto trafia do szerszego grona odbiorc\u00f3w i zmusza ich do zastanowienia si\u0119 nad problemem. A to ju\u017c krok w dobrym kierunku.<\/p>\n

Nie jestem pewien do ko\u0144ca s\u0142uszno\u015bci argument\u00f3w, kt\u00f3re twierdz\u0105, \u017ce w\u0142asno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna obejmowa\u0107 d\u00f3br niematerialnych. Wynika to raczej z tego, \u017ce nie po\u015bwi\u0119ci\u0142em tej argumentacji dostatecznie du\u017co rozwa\u017ca\u0144, a nie \u017ce jest nies\u0142uszna. Staram si\u0119 tego argumentu nie u\u017cywa\u0107, bo jest mn\u00f3stwo innych, do kt\u00f3rych jestem w pe\u0142ni przekonany.<\/p>\n

O ile nie mam w\u0105tpliwo\u015bci w nies\u0142uszno\u015b\u0107 argumentacji na rzecz istnienia WI, to sam problem korzystania z efekt\u00f3w czyjej\u015b pracy bez rekompensaty, budzi pewne moje w\u0105tpliwo\u015bci. Z pewno\u015bci\u0105 jednak WI nie jest jednak w\u0142a\u015bciw\u0105 odpowiedzi\u0105 na ten problem. <\/p>\n

Z jednej strony wielu z nas, korzystaj\u0105c z nielegalnie zdobytych dzie\u0142 niew\u0105tpliwie czerpie korzy\u015bci, nawet jawnie to przyznaj\u0105c, nijak nie rewan\u017cuj\u0105c tym, kt\u00f3rzy te dzie\u0142a stworzyli. Mo\u017cna by zastanowi\u0107 si\u0119, czy nie istnieje jaki\u015b mechanizm, kt\u00f3ry powinien autorowi wynagrodzi\u0107 wysi\u0142ek, kt\u00f3ry przecie\u017c przysporzy\u0142 nam korzy\u015bci. Z drugiej strony, autor tworz\u0105c dzie\u0142o, nie mo\u017ce mie\u0107 \u017cadnych oczekiwa\u0144 do tego, czy ktokolwiek b\u0119dzie mia\u0142 z niego po\u017cytek, niezale\u017cnie czy istnieje system praw autorskich czy nie. Dzie\u0142o i tak powsta\u0142o, ale sam ten fakt jeszcze nie daje autorowi praw do \u017cadnych roszcze\u0144. <\/p>\n

W jaki zreszt\u0105 spos\u00f3b mia\u0142by on tych roszcze\u0144 dochodzi\u0107 bez porozumienia si\u0119 z anio\u0142em str\u00f3\u017cem ka\u017cdego z nas? Autorom pozostaje chyba dobra wola u\u017cytkownik\u00f3w dzie\u0142, albo techniczne systemy ograniczaj\u0105ce dost\u0119p do dzie\u0142 \u2013 jedno i drugie rozwi\u0105zanie nie wymaga ingerencji pa\u0144stwa i jego systemu prawnego w celu regulacji relacji autor\u00f3w i ich odbiorc\u00f3w.<\/p>\n

Kontynuuj\u0105c w\u0105tek rozpocz\u0119ty w poprzednim pytaniu \u2013 jaki jest Pa\u0144ski stosunek do ruchu \u201ewolnego oprogramowania\u201d, zainicjowanego przez Richarda Stallmana? O ile wiem, to w jego dzia\u0142alno\u015bci argumentacja \u201ez praw w\u0142asno\u015bci\u201d i z rzadko\u015bci d\u00f3br nie jest na pierwszym miejscu (pojawia si\u0119 raczej jako dodatek, a sam Stallman uwa\u017ca si\u0119 za lewicowca i nawet ubolewa nad nadmiarem libertarian w kr\u0119gach sympatyzuj\u0105cych z \u201ewolnym oprogramowaniem\u201d).<\/em><\/p>\n

Ruch wolnego oprogramowania to bardzo pozytywny ruch i mog\u0119 patrze\u0107 na niego jedynie z rado\u015bci\u0105. Wolne oprogramowanie nie tylko z nazwy, ale tak\u017ce w wielu aspektach jest ca\u0142kowicie wolne. Ja rozumiem argumentacj\u0119 Stallmana i jego cele. On te\u017c cz\u0119sto sw\u0105 argumentacj\u0119 opiera na prezentowaniu skutk\u00f3w istnienia obecnego monopolu i tak\u017ce mu si\u0119 sprzeciwia. <\/p>\n

Problemem jest jednak cel ostateczny \u2013 ja chcia\u0142bym ca\u0142kowitej likwidacji monopolu, a on raczej zainteresowany systemem opartym o nadrz\u0119dnych prawach u\u017cytkownika. System ten ma dla mnie tak\u0105 sam\u0105 wad\u0119, jak i system obecny \u2013 wymaga u\u017cycia pa\u0144stwa i jego aparatu przymusu do wymuszenia respektowania go. Na szcz\u0119\u015bcie licencja GPL nie jest jedyn\u0105 licencj\u0105 wolnego oprogramowania i w\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w tego ruchu jest wielu, kt\u00f3rzy wolno\u015b\u0107 w zakresie oprogramowania rozumiej\u0105 inaczej ni\u017c Stallman.<\/p>\n

Niemniej jednak, ruch wolnego oprogramowania, nawet w wykonaniu zwolennik\u00f3w teorii Stallmana to dla mnie idealne narz\u0119dzie w argumentacji, pokazuj\u0105ce, \u017ce kreatywno\u015b\u0107 istnia\u0142a, istnieje i b\u0119dzie istnie\u0107 w obliczu braku prawnej ochrony dzie\u0142 (w tym wypadk\u00f3w oprogramowania). Nie musimy spekulowa\u0107, czy i jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107 oprogramowania przy braku ochrony prawnej, bo mamy doskona\u0142y i ca\u0142kiem poka\u017any przyk\u0142ad, jak to faktycznie wygl\u0105da. Wolne oprogramowanie dowodzi te\u017c, \u017ce motywacje autor\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w do tworzenia s\u0105 bardzo cz\u0119sto zupe\u0142nie inne ni\u017c te, kt\u00f3ry im si\u0119 przypisuje \u2013 nie zawsze, a w\u0142a\u015bciwie w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ludzie kreuj\u0105 nie z ch\u0119ci zysku, ale z potrzeby tworzenia. To jest w\u0142a\u015bciwy nap\u0119d kultury i innowacji \u2013 pieni\u0105dze to niejako skutek uboczny.<\/p>\n

Czy w\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w wolnego rynku (i w og\u00f3le w\u015br\u00f3d ludzi) spotyka si\u0119 Pan z niezrozumieniem i niedowierzaniem, kiedy g\u0142osi Pan \u201einfoanarchistyczne\u201d tezy? W szczeg\u00f3lno\u015bci chodzi mi tu o reakcj\u0119 typu: \u201eZaraz, zaraz, jeste\u015b libertarianinem, czyli masz obsesj\u0119 na punkcie w\u0142asno\u015bci, a tu nagle popierasz kradzie\u017c? Ale\u017c to zupe\u0142na sprzeczno\u015b\u0107!\u201d<\/em><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, \u017ce zdarza si\u0119. W takim wypadku staram si\u0119 kierowa\u0107 dyskusje na kwestie podstawowe \u2013 czyli wykazanie, \u017ce nie mo\u017cna posiada\u0107 czego\u015b, co nie powinno by\u0107 przedmiotem prawa w\u0142asno\u015bci, czyli jest niezdolne do bycia ukradzionym. No i zawsze pozostaje argumentacja, \u017ce kopiowanie to nie kradzie\u017c, bo przecie\u017c \u201ew\u0142a\u015bciciel\u201d nic nie traci. Ba, przewa\u017cnie nawet nie zauwa\u017ca i odczuwa, \u017ce co\u015b mu niby zabrano.<\/p>\n

Tak naprawd\u0119, to uwa\u017cam, \u017ce to ludzie, kt\u00f3rzy jeszcze po prostu tej kwestii dobrze nie przemy\u015bleli. Ka\u017cdy w ko\u0144cu zostanie infoanarchist\u0105, gdy si\u0119 na tym porz\u0105dnie zastanowi.<\/p>\n

Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce w Polsce (ale pewnie i na \u015bwiecie) panuje pewna schizofrenia gdy chodzi o wymian\u0119 plik\u00f3w, xerowanie materia\u0142\u00f3w papierowych etc. Z jednej strony ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi to praktykuje, cz\u0119stokro\u0107 nawet \u201eintuicyjnie\u201d (niejako odruchowo, bez g\u0142\u0119bszej refleksji), z drugiej jednak \u2013 gdy kogo\u015b przycisn\u0105\u0107 \u2013 na og\u00f3\u0142 nie s\u0142yszy si\u0119 \u017cadnej rzeczowej argumentacji, a jedynie m\u0119tne, niejasne wykr\u0119ty w rodzaju: \u201eTrudno, nie jestem \u015bwi\u0119ty\u2026\u201d, \u201eNie ma rady, przy tych cenach bym nie wyrobi\u0142\u2026\u201d, \u201eOj tam, Metallica nie zbiednieje\u2026\u201d itd. Czy Pan r\u00f3wnie\u017c dostrzega tak\u0105 postaw\u0119?<\/em><\/p>\n

Oczywi\u015bcie. Ludzie robi\u0105 to, co jest naturalne dla danych cyfrowych, komputer\u00f3w i \u0142\u0105cz\u0105cych je kabli (czy, coraz cz\u0119\u015bciej, fal radiowych). Natur\u0105 bit\u00f3w jest ich kopiowalno\u015b\u0107 \u2013 ca\u0142a funkcjonalno\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 cyfrowych opiera si\u0119 na kopiowaniu. Pozbawienie bit\u00f3w tej w\u0142asno\u015bci jest niemo\u017cliwe, tak jak niemo\u017cliwe jest, aby woda przesta\u0142a by\u0107 mokra. <\/p>\n

Wszyscy kopiujemy, czasem nie\u015bwiadomie, czasem zupe\u0142nie \u015bwiadomie, b\u0119d\u0105 przekonanym, \u017ce mamy do tego prawo, niezale\u017cnie od faktycznej sytuacji prawnej, a czasem zupe\u0142nie to prawo olewamy, bo takie dzia\u0142anie jest po prostu naturalne i wygodne. I nie widzimy w tym nic moralnie nagannego (i nie wydaje mi si\u0119, aby by\u0142o przykazanie \u201eNie kopiuj\u201d). To tylko prawo stwierdzi\u0142o, \u017ce bit\u00f3w, a szerzej m\u00f3wi\u0105c \u2013 idei \u2013 w pewnych sytuacjach ma si\u0119 po prostu \u201enie da\u0107 kopiowa\u0107\u201d. Bo jest to w interesie autor\u00f3w, bo inaczej nas ukarz\u0105 i przestan\u0105 tworzy\u0107. W obawie przed ich zemst\u0105 i gniewem, mamy zapomnie\u0107, \u017ce to umiemy. Mamy zapomnie\u0107, \u017ce nasze urz\u0105dzenia bez wysi\u0142ku to potrafi\u0105. Bo \u201enie wolno\u201d.<\/p>\n

Jestem pewien, \u017ce nawet gdyby prawa autorskie znikn\u0119\u0142y jutro, to nie mieliby\u015bmy jakiej\u015b wielkiej eksplozji procederu kopiowania, bo ten proceder jest ju\u017c bardzo powszechny. Oczywi\u015bcie, nasili\u0142by si\u0119 w pewnych miejscach, gdzie obecnie z przyczyn zwi\u0119kszonego zagro\u017cenia wykryciem narusze\u0144 troch\u0119 mniej si\u0119 kopiuje i u\u017cywa dzie\u0142 tymi prawami obj\u0119tymi, ale nie by\u0142oby jakie\u015b kolosalnej eksplozji. Ba wiele rzeczy ludzie kopiuj\u0105 i \u015bci\u0105gaj\u0105 niejako na zapas, korzystaj\u0105c z okazji, a nie faktycznej potrzeby. <\/p>\n

Kopiujemy wi\u0119c na pot\u0119g\u0119 i w wielu przypadkach po prostu nie zastanawiamy si\u0119 dlaczego, a \u201eprzy\u0142apani\u201d pr\u00f3bujemy jako\u015b wyja\u015bni\u0107 sobie niezgodno\u015b\u0107 naszych dzia\u0142a\u0144 z faktycznym stanem prawnym oraz tym propagandowym przekazem. St\u0105d te wyt\u0142umaczenia, cz\u0119sto zreszt\u0105 ca\u0142kiem zgodne z rzeczywisto\u015bci\u0105 (Metallica naprawd\u0119 nie zbiednieje).<\/p>\n

Odno\u015bnie poprzedniego: propaganda, wykorzystuj\u0105ca poj\u0119cia typu \u201epiractwo\u201d, \u201ekradzie\u017c\u201d etc. wydaje si\u0119 by\u0107 mocno zakorzeniona w umys\u0142ach. A jak Pan ocenia (od strony etycznej) po prostu zwyczajne korzystanie (tak jak de facto miliony to robi\u0105 \u2013 bez \u015bcis\u0142ego ogl\u0105dania si\u0119 na przepisy) z dobrodziejstw mp3, pdf, torrent\u00f3w, rapidshare, a tak\u017ce magnetowid\u00f3w (p\u00f3ki by\u0142y popularne) czy xerokopiarek? Dopuszczalne jako rodzaj obywatelskiego niepos\u0142usze\u0144stwa \u2013 albo po prostu normalno\u015b\u0107?<\/em><\/p>\n

Kopiowali\u015bmy w przesz\u0142o\u015bci, kopiujemy obecnie i raczej to si\u0119 zmieni. Bo to normalne dzia\u0142anie, zgodne z natur\u0105 dystrybucji idei, wiedzy, kultury, zgodne z mo\u017cliwo\u015bciami technologii komputerowej i telekomunikacyjnej.<\/p>\n

Tak jak normalne by\u0142o, gdy w naszym kraju prawo autorskie formalnie nie dzia\u0142a\u0142o i nie obejmowa\u0142o wielu dziedzin tw\u00f3rczo\u015bci. Nikt wtedy nie zastanawia\u0142 si\u0119 ani nad moraln\u0105 stron\u0105 takiego dzia\u0142ania (o ile za\u0142o\u017cymy, \u017ce proces kopiowanie jest dobry czy z\u0142y \u2013 moim zdaniem jest on moralnie neutralny), ani te\u017c nad jego stron\u0105 prawn\u0105. Po prostu sz\u0142o si\u0119 do kumpla i przegrywa\u0142o p\u0142yt\u0119 czy kaset\u0119 na nasz\u0105 kaset\u0119 przy obop\u00f3lnej rado\u015bci. Nagrywa\u0142o si\u0119 film z TV nie zastanawiaj\u0105c si\u0119, czy korzystamy z prawa dozwolonego u\u017cytku. Korzysta\u0142o z naszej w\u0142asno\u015bci, z tych wszystkich coraz nowocze\u015bniejszych technicznych wynalazk\u00f3w, kt\u00f3re powoli z zachodu wkracza\u0142y w nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Nikomu przez my\u015bl nie przesz\u0142o, \u017ce autorzy (a w\u0142a\u015bciwe jakie\u015b zaanga\u017cowane przez nich boj\u00f3wki, bo jak inaczej?) powinni m\u00f3c wchodzi\u0107 do naszych dom\u00f3w i podgl\u0105da\u0107 co tam robimy sobie z naszym magnetowidem, a nawet rekwirowa\u0107 nasz\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, a nas kara\u0107 grzywnami lub wi\u0119zieniem.<\/p>\n

Dzi\u015b ilo\u015b\u0107 tych ciekawych urz\u0105dze\u0144 wzros\u0142a niepomiernie, ich mo\u017cliwo\u015bci i jako\u015b\u0107 tak\u017ce, a cyfryzacja spowodowa\u0142a, \u017ce mo\u017cemy robi\u0107 kopie idealne. Nic dziwnego, \u017ce normalnie z nich korzystamy? Nie rozumiem dlaczego teraz powinni\u015bmy godzi\u0107 si\u0119, \u017ce kto\u015b b\u0119dzie mia\u0142 prawo ingerowa\u0107 w nasz\u0105 prywatno\u015b\u0107, w nasz\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, w nasz\u0105 komunikacj\u0119? Co si\u0119 zmieni\u0142o od dawnych czas\u00f3w, poza post\u0119pem technicznym? Bycie tw\u00f3rca i autorem nie daje nam w\u0142adzy nad innymi. Nawet jak sprzymierzymy si\u0119 z pa\u0144stwowym aparatem przymusu i nadamy sobie taki prawny przywilej \u2013 dalej jest to nies\u0142uszne.<\/p>\n

Nie s\u0105dz\u0119, \u017ce skala narusze\u0144 praw autorskich jest tak du\u017ca, bo ludzie maj\u0105 jaki\u015b cel, na przyk\u0142ad pokazanie obywatelskiego niepos\u0142usze\u0144stwa. To raczej naturalne dzia\u0142anie, kt\u00f3re faktycznie, ze wzgl\u0119du na skal\u0119, przeradza si\u0119 w jaki\u015b manifest niepos\u0142usze\u0144stwa. Ale gdy zaostrzymy ochron\u0119 autorskiego monopolu, mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 jedynie, \u017ce zwi\u0119kszy si\u0119 ilo\u015b\u0107 naruszaj\u0105cych (cho\u0107by poprzez ograniczenie obecnie legalnych dzia\u0142a\u0144 w ramach dozwolonego u\u017cytku) i tylko wzro\u015bnie niezadowolenie. Ludzie nie waln\u0105 si\u0119 nagle w czo\u0142o i stwierdz\u0105, \u017ce \u201ebyli\u015bmy przecie\u017c niedobrzy dla tw\u00f3rc\u00f3w, trzeba wzi\u0105\u0107 si\u0119 w gar\u015b\u0107 i wr\u00f3ci\u0107 na drog\u0119 cnoty, wyrzuci\u0107 komputer i odci\u0105\u0107 si\u0119 od sieci\u201d.<\/p>\n

A propaganda propagand\u0105. Oni maj\u0105 w r\u0119kach media, wi\u0119c jeszcze jakie\u015b \u015bladowe efekty dzia\u0142a\u0144 propagandowych s\u0105, ale my mamy w r\u0119kach internet. Kiedy\u015b propaganda przestanie dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n

Znam osoby, kt\u00f3re nie \u015bci\u0105gaj\u0105 p\u0142yt w mp3 (bo si\u0119 nie godzi), ale codziennie przes\u0142uchuj\u0105 piosenki wrzucone na youtube (oczywi\u015bcie nie sprawdzaj\u0105c i nawet nie maj\u0105c zbytniej mo\u017cliwo\u015bci sprawdzenia, na jakich zasadach materia\u0142y zosta\u0142y tam umieszczone). Na pewnym forum spotka\u0142em zdeklarowanego obro\u0144c\u0119 \u201ew\u0142asno\u015bci intelektualnej\u201d, kt\u00f3ry w awatarze wykorzystywa\u0142 obrazek z bajki o Kubusiu Puchatku (by\u0107 mo\u017ce, a nawet prawdopodobnie obj\u0119ty prawami autorskimi) \u2013 z czego t\u0142umaczy\u0142 si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce \u201enie by\u0142o napisane, \u017ce nie wolno\u201d.<\/em><\/p>\n

Bo ludzie tak naprawd\u0119 nie wiedz\u0105, jak szerokim poj\u0119ciem jest ten monopol. Pomijaj\u0105c do\u015b\u0107 niejasno zdefiniowane ramy dozwolonego u\u017cytku, to faktycznie \u201ewszelkie prawa zastrze\u017cone\u201d. To w\u0142a\u015bciciel praw autorskich (i rzadko jest to autor, czego te\u017c wielu ludzie sobie nie uzmys\u0142awia) mo\u017ce decydowa\u0107 o wszystkim w zakresie swego dzie\u0142a i dzie\u0142 zale\u017cnych, co si\u0119 z dzie\u0142em dzieje, kto i jak z niego korzysta, kto kopiuje i dystrybuuje itp. To w\u0142adza, kt\u00f3rej w\u0142a\u015bciciele rzeczy materialnych mog\u0105 jedynie zazdro\u015bci\u0107.<\/p>\n

Czy mo\u017cna jednak znale\u017a\u0107 jaki\u015b punkt r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy rekompensowaniem posiadaczom praw autorskich (bo o to w praktyce chodzi), a zachowaniem wolno\u015bci, prywatno\u015bci i klasycznej w\u0142asno\u015bci? <\/p>\n

Mniej radykalni zwolennicy reform twierdz\u0105, \u017ce tak\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 da si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107, a obecnie zosta\u0142a ona zachwiana na rzecz posiadaczy praw autorskich kosztem og\u00f3\u0142u i kosztem coraz wi\u0119kszej ingerencji w nasz\u0105 prywatno\u015b\u0107 i w\u0142asno\u015b\u0107. Wiele naszych codziennych, ca\u0142kiem zreszt\u0105 niewinnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re naprawd\u0119 nie godz\u0105 w \u017cadne interesy, ani te\u017c nie uszczuplaj\u0105 niczyich przychod\u00f3w, faktycznie s\u0105 naruszeniami prawa, i je\u015bli chcemy by\u0107 konsekwentni, to powinni\u015bmy je \u015bciga\u0107. <\/p>\n

Ja uwa\u017cam, \u017ce system autorskiego monopolu oparty jest na wadliwych podstawach i b\u0119dzie zawsze przynosi\u0142 wi\u0119cej problem\u00f3w ni\u017c po\u017cytku, niezale\u017cnie od ustawienia punktu r\u00f3wnowagi. Jedyny system praw autorskich, na kt\u00f3ry by\u0142bym w stanie si\u0119 zgodzi\u0107 i zaprzesta\u0107 swojej infoanarchistycznej krucjaty, to odpowiednik licencji Uznanie Autorstwa Creative Commons, gdzie jedynym \u201eprawem\u201d autora jest prawo do bycia wymienionym jako autor dzie\u0142a przy jego dystrybucji i tworzeniu dzie\u0142 nale\u017cnych. Z drugiej strony, gdyby prawa autorskie zosta\u0142y sprowadzone do takiego minimum, to my\u015bl\u0119, \u017ce nie by\u0142yby potrzebne w og\u00f3le \u2013 nietrudno, w dobie globalnej sieci i komunikacji, wypracowa\u0107 system, w kt\u00f3rym autor m\u00f3g\u0142by \u201erejestrowa\u0107\u201d swoje dzie\u0142a, a nast\u0119pnie publicznie pi\u0119tnowa\u0107 plagiator\u00f3w.<\/p>\n

Czy zgodzi si\u0119 wi\u0119c Pan z twierdzeniem, \u017ce pr\u00f3ba realizacji \u201ecopyrightowego zamordyzmu\u201d we w\u0142asnym \u017cyciu mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych utrudnie\u0144, kurioz\u00f3w i absurd\u00f3w, a ju\u017c zw\u0142aszcza, gdyby kto\u015b chcia\u0142 nie tylko pozostawa\u0107 w obr\u0119bie prawa, ale \u201euczciwie\u201d wyci\u0105ga\u0107 ostateczne konsekwencje (pytanie czy wtedy m\u00f3g\u0142by cokolwiek odtwarza\u0107 kolegom lub rodzinie – albo po\u017cycza\u0107)?<\/em><\/p>\n

Jednak wielu zwolennik\u00f3w tego przywileju zupe\u0142nie sobie nie zdaje sprawy, co on faktycznie oznacza, i co dzia\u0142oby si\u0119, gdyby naprawd\u0119 dos\u0142ownie i w pe\u0142ni zacz\u0105\u0107 egzekwowa\u0107 prawa autorskie (warto tutaj przytoczy\u0107 cho\u0107by tekst Stallmana \u201ePrawo do czytania<\/a>\u201d). Jak si\u0119 nad tym powa\u017cnie zastanowi\u0107, to wychodzi z tego do\u015b\u0107 ponura wizja, kt\u00f3rej na pewno nie chcia\u0142by nikt ze zwolennik\u00f3w WI, z powodzeniem rywalizuj\u0105ca z s\u0142awnymi literackimi dystopiami.<\/p>\n

Niestety, wp\u0142yw beneficjent\u00f3w obecnego systemu na tych, kt\u00f3rzy prawo ustalaj\u0105, na razie jest na tyle silny, \u017ce po\u0107wicz\u0105 na nas troch\u0119 zamordystycznych rozwi\u0105za\u0144. Ju\u017c mamy tego przyk\u0142ady: propozycje odcinania od internetu tych, kt\u00f3rych zaledwie oskar\u017cy si\u0119 o naruszanie praw autorskich, coraz g\u0142o\u015bniejsze naciski na cenzur\u0119 internetu (pod pretekstem walki z pornografi\u0105 dzieci\u0119c\u0105, terroryzmem, czy w\u0142a\u015bnie piractwem), wymuszanie op\u0142at po gro\u017ab\u0105 kosztownych proces\u00f3w s\u0105dowych, oraz og\u00f3lno\u015bwiatowe negocjacje w kwestii zaostrzenia walki z naruszeniami praw autorskich i mocniejsz\u0105 penalizacj\u0119.<\/p>\n

Ta wojna zostanie w ko\u0144cu przegrania, nie mam w tej w kwestii \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 tego d\u017cina nie da si\u0119 ju\u017c wepchn\u0105\u0107 z powrotem do butelki \u2013 ale b\u0119dzie troch\u0119 ofiar i troch\u0119 niedogodno\u015bci. Obym si\u0119 myli\u0142 w kwestii tego, co b\u0119dziemy musieli przecierpie\u0107, a\u017c kto\u015b w ko\u0144cu dojdzie do wniosku, \u017ce trzeba pozby\u0107 si\u0119 autorskiego monopolu.<\/p>\n

Co odpowiada Pan ludziom, kt\u00f3rzy zadaj\u0105 odwieczne pytanie: \u201eA z czego b\u0119d\u0105 \u017cyli pisarze, programi\u015bci i muzycy\u2026?\u201d<\/em><\/p>\n

Ano odpowiadam zawsze to samo \u2013 b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 ze swojej pracy. Jak ka\u017cdy z nas. Nie b\u0119d\u0105 mieli po prostu monopolistycznej renty, kt\u00f3rej egzekwowaniem zreszt\u0105 musz\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 funkcjonariusze pa\u0144stwa.<\/p>\n

To jest zreszt\u0105 bardzo cz\u0119sty \u201eargument\u201d. Ja naprawd\u0119 nie jestem zwolennikiem odbierania autorom prawa do wynagrodzenia za prac\u0119. Po prostu problem wynagradzania tw\u00f3rc\u00f3w, a problem monopolu praw autorskich to dwie r\u00f3\u017cne sprawy. Prawa autorskie nie s\u0105 konieczne, aby tw\u00f3rcy zarabiali na swoich dzie\u0142ach. Istnienie praw autorskich przecie\u017c te\u017c nie gwarantuje, \u017ce autorzy b\u0119d\u0105 \u017cyli dostatnio ze swojego monopolu. <\/p>\n

Tak naprawd\u0119 to tw\u00f3rcy bardzo rzadko \u017cyj\u0105 ze swoich dzie\u0142. My\u015bl\u0105c o autorach zawsze my\u015blimy jedynie o malutkim czubeczku ogromniej g\u00f3ry lodowej. A tak naprawd\u0119, to tw\u00f3rc\u00f3w jest miliardy, bo jak stwierdza ustawa \u2013 przedmiotem prawa autorskiego jest ka\u017cdy przejaw dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezale\u017cnie od warto\u015bci, przeznaczenia i sposobu wyra\u017cenia (utw\u00f3r). Oczywiste jest, \u017ce przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych utwor\u00f3w nie powstaje w celach komercyjnych, nie przyniesie autorom nigdy \u017cadnych dochod\u00f3w, ani te\u017c nie powinna by\u0107 w jakikolwiek spos\u00f3b chroniona. Tworzenie nie jest czynno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra automatycznie uprawnia do jakiekolwiek wynagrodzenia.<\/p>\n

Je\u015bli, jako tw\u00f3rca, chc\u0119 za swoj\u0105 prac\u0119 otrzyma\u0107 wynagrodzenie, to musz\u0119, podobnie jak ka\u017cdy inny normalny pracownik, znale\u017a\u0107 kogo\u015b, kto mi za t\u0119 prac\u0119 zap\u0142aci. Kwota jest ju\u017c kwesti\u0105 umowy. Dlaczego pewna kategoria \u015bmiertelnik\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce za raz wykonan\u0105 prac\u0119 nale\u017c\u0105 si\u0119 im wynagrodzenia przez ca\u0142e \u017cycie i 70 lat po \u015bmierci? Czy to nie pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107? Lekarz, kt\u00f3ry nas wyleczy, nawet z powa\u017cnej i zagro\u017conej \u015bmierci\u0105 choroby nie domaga si\u0119 tantiem do ko\u0144ca naszego \u017cycia, nieprawda\u017c? A przyznam szczerze, efekt jego dzia\u0142ania jest troch\u0119 bardziej przekonywuj\u0105cy i zmieniaj\u0105cy \u017cycie, ni\u017c jaka\u015b weso\u0142a popowa piosenka.<\/p>\n

Ja od 20 lat pracuj\u0119 w ramach przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 chronionych prawem autorskim, ale praktycznie nie pami\u0119tam ju\u017c czas\u00f3w, gdy otrzymywa\u0142em tantiemy zwi\u0105zane z eksploatacj\u0105 moich dzie\u0142 \u2013 jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi zajmuj\u0105cych si\u0119 kreacj\u0105, pracuj\u0119 za comiesi\u0119czn\u0105 pensj\u0119. Oczywi\u015bcie, ci kt\u00f3rzy mi j\u0105 p\u0142ac\u0105, maj\u0105 nadziej\u0119 odzyska\u0107 te pieni\u0105dze dzi\u0119ki monopolowi. Je\u015bli monopol zniknie, to b\u0119d\u0119 zatrudnia\u0142 si\u0119 u takich, kt\u00f3rzy naucz\u0105 si\u0119 zarabia\u0107 mimo braku monopolu, albo b\u0119d\u0119 musia\u0142 zmieni\u0107 zaw\u00f3d \u2013 takie jest \u017cycie.<\/p>\n

Tw\u00f3rcy mieli i maj\u0105 wiele sposob\u00f3w na zarabianie na swojej tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 ostatecznie prawa autorskie s\u0105 do\u015b\u0107 nowym wynalazkiem i ich szeroki zasi\u0119g to efekt obejmowania nimi coraz szerszych kategorii dopiero w XX wieku. A, o ile si\u0119 orientuj\u0119, to dzie\u0142a powstawa\u0142y tak\u017ce znacznie wcze\u015bniej, bez praw autorskich, i ich autorzy nierzadko nie\u017ale \u017cyli.<\/p>\n

Brak prawnej ochrony dzie\u0142 mia\u0142by najwi\u0119kszy wp\u0142yw na najwi\u0119kszych beneficjent\u00f3w tego systemu, czyli koncern\u00f3w medialnych \u2013 wytw\u00f3rni muzycznych, wytw\u00f3rni filmowych, wydawnictw ksi\u0105\u017ckowych, itp. Dawniej byli oni niezb\u0119dnym elementem, kt\u00f3rego tw\u00f3rcy potrzebowali, aby dotrze\u0107 do odbiorc\u00f3w \u2013 koszt stworzenia dzie\u0142a, jego powielania i dystrybucji by\u0142 zaporowy praktycznie dla ka\u017cdego. Dzi\u015b, dzi\u0119ki post\u0119powi technicznemu, problemy te praktycznie znikaj\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzie\u0142 mo\u017cna stworzy\u0107 do\u015b\u0107 tanio, nierzadko w domowych warunkach, cz\u0119sto bez uszczerbku dla jako\u015bci. Powielanie utwor\u00f3w nie kosztuje prawie nic \u2013 pe\u0142na cyfryzacja pozwala na rezygnacj\u0119 z utrwalania kopii dzie\u0142 na fizycznych no\u015bnikach. Dotarcie do odbiorc\u00f3w jest \u0142atwe jak nigdy, dzi\u0119ki internetowi \u2013 dawni tw\u00f3rcy daliby si\u0119 zabi\u0107 za takie mo\u017cliwo\u015bci. Po\u015brednik zaczyna by\u0107 kompletnie zb\u0119dny i nic dziwnego, \u017ce mu si\u0119 to nie podoba. St\u0105d ten lament, \u017ce artystom dzieje si\u0119 krzywda \u2013 dok\u0142adnie pod takim samym pretekstem monopoli\u015bci druku zapewnili sobie monopol praw autorskich na pocz\u0105tku XVII wieku w Anglii, daj\u0105c pocz\u0105tek nowoczesnym prawom autorskim. Ale nigdy nie chodzi\u0142o o autor\u00f3w, ale o zapewnienie \u0142atwego funkcjonowania po\u015brednikom.<\/p>\n

Jest du\u017co materia\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych alternatywnym metodom zdobywania finansowania dzie\u0142 w obliczu braku autorskiego monopolu. Sama przewaga czasowa w wej\u015bciu na rynek b\u0119dzie dostatecznym bod\u017acem, aby najlepsi autorzy byli finansowani przez tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 z takiej przewagi skorzysta\u0107. Muzycy znacznie wi\u0119cej zarabiaj\u0105 na wyst\u0119pach ni\u017c na sprzeda\u017cy p\u0142yt, szczeg\u00f3lnie muzycy popularni \u2013 a nic tak nie u\u0142atwia zdobycia popularno\u015bci jak swobodne udost\u0119pnianie swojej muzyki ka\u017cdemu, kto zechce jej pos\u0142ucha\u0107. <\/p>\n

Istniej\u0105 tak\u017ce techniczne metody zapewnienia sobie monopolu, bez konieczno\u015bci uciekania si\u0119 do prawnego przymusu. Komputerowe gry online, to jeden przyk\u0142ad \u2013 zdecydowanie najbardziej dochodowym produktem w kategorii gier jest World of Warcraft, kt\u00f3ra to gra funkcjonowa\u0142a by zupe\u0142nie identycznie w sytuacji braku monopolu praw autorskich. Konsole do gier, dobrze skonstruowane i zabezpieczone, te\u017c pozwalaj\u0105 producentom gier nie przejmowa\u0107 si\u0119 problemem piractwa.<\/p>\n

Poza tym, ludzie s\u0105 kreatywni, wi\u0119c z pewno\u015bci\u0105 jeszcze wymy\u015bl\u0105 wi\u0119cej i lepszych sposob\u00f3w \u2013 tak dzia\u0142a wolny rynek i konkurencja. Dodatkowo, wszystkie te metody maj\u0105 jedn\u0105, kolosaln\u0105 zalet\u0119 \u2013 nie wymagaj\u0105 pa\u0144stwa do pilnowania ich egzekwowania. Pozostawiaj\u0105 t\u0119 kwesti\u0119 w r\u0119kach samych zainteresowanych.<\/p>\n

Co odrzek\u0142by Pan osobie, kt\u00f3ra powiedzia\u0142aby co\u015b w rodzaju: \u201eC\u00f3\u017c, mo\u017ce i masz racj\u0119 w tym temacie w\u0142asno\u015bci intelektualnej, ale w sumie po co si\u0119 tym tyle zajmowa\u0107? Przecie\u017c te wasze mp3, pdf, torrenty, rapidszery, remixy i samplingi \u2013 to wszystko przecie\u017c drobiazg przy powa\u017cnych problemach, takich jak aborcja, kara \u015bmierci, eutanazja, zasoby wody pitnej, energia atomowa, epidemia AIDS, g\u0142\u00f3d w Afryce, wojna w Iraku i tak dalej\u201d? A mo\u017ce w WI skupiaj\u0105 si\u0119 jak w soczewce daleko wa\u017cniejsze rzeczy, ni\u017c by si\u0119 na pierwszy rzut oka wydawa\u0142o?<\/em><\/p>\n

Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce WI to tak\u017ce patenty. W tym patenty na leki, a wi\u0119c prawny monopol na produkcj\u0119 substancji, kt\u00f3ra ratuje \u017cycie. Monopol, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce umieraj\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 pozwoli\u0107 sobie na monopolistyczn\u0105 cen\u0119. To ju\u017c \u017cadne tam przelewki i g\u0142upoty, a \u015bmiertelnie powa\u017cna sprawa. <\/p>\n

Trzymaj\u0105c si\u0119 jednak praw autorskich, to faktem jest, \u017ce niemo\u017cno\u015b\u0107 darmowego obejrzenia filmu, pos\u0142uchania muzyki czy pogrania sobie w gr\u0119 jeszcze nikogo nie zabi\u0142a, wiec mo\u017ce nie warto walczy\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy chc\u0105 pozbawi\u0107 nas mo\u017cliwo\u015bci korzystania z takiej darmochy. Niemniej jednak, gdy dzia\u0142ania w kwestii ochrony tego prawnego przywileju oznaczaj\u0105 faktycznie zamach na nasz\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, na nasze elektroniczne urz\u0105dzenia i na to jak z nich korzystamy, zamach na prywatno\u015b\u0107 naszych dzia\u0142a\u0144 i komunikacji, na cenzur\u0119 wypowiedzi pod pretekstem walki z piractwem, na dotkliwe kary finansowe czy nawet pozbawienia wolno\u015bci za naruszenia, to mamy chyba do czynienia z ca\u0142kiem powa\u017cnymi sprawami. <\/p>\n

W swojej dzia\u0142alno\u015bci koncentruj\u0119 si\u0119 na kwestiach wolno\u015bciowych, bardzo mocno na prawie do posiadania broni i na kwestiach praw autorskich. Pozosta\u0142e kwestie zostawiam innym, bo przecie\u017c nie mog\u0119 i nie potrafi\u0119 zajmowa\u0107 si\u0119 wszystkim. Nie \u0142udz\u0119 si\u0119, \u017ce naprawi\u0119 \u015bwiat, ale przynajmniej pr\u00f3buj\u0119 wp\u0142yn\u0105\u0107 na pogl\u0105dy innych w tych kwestiach. Zawsze to co\u015b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Udzieli\u0142em wywiadu dla pisma internetowego m\u0142odzie\u017c narodowej – M\u0142odzie\u017c Imperium. Numer z wywiadem pojawi si\u0119 wkr\u00f3tce, a ja mog\u0119 zamie\u015bci\u0107 go ju\u017c u siebie, a dotyczy on temat\u00f3w infoanarchistycznych. Podobno dawno temu przynale\u017ca\u0142 Pan do \u201ecopyrightowych zamordyst\u00f3w\u201d. Jak dosz\u0142o do zmiany pogl\u0105d\u00f3w \u2013 na zasadzie \u201enag\u0142ego o\u015bwiecenia\u201d czy raczej ewolucyjnie? Czy wi\u0105za\u0142o si\u0119 to z […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[314,790,135],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2642"}],"collection":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2642"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2645,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2642\/revisions\/2645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}