{"id":1963,"date":"2009-12-12T22:17:02","date_gmt":"2009-12-12T21:17:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.miasik.net\/?p=1963"},"modified":"2009-12-12T22:17:43","modified_gmt":"2009-12-12T21:17:43","slug":"stop-cenzurze-internetu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miasik.net\/blog\/archive\/2009\/12\/stop-cenzurze-internetu\/","title":{"rendered":"Stop cenzurze Internetu"},"content":{"rendered":"

Jacek Sierpi\u0144ski<\/a> wystosowa\u0142 do ministerstwa list, kt\u00f3ry (po drobnej modyfikacji) pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 poni\u017cej w ca\u0142o\u015bci. Zach\u0119cam do wysy\u0142ania go do Departamentu Komitetu Rady Ministr\u00f3w (dkrm@kprm.gov.pl), a tak\u017ce do innych przedstawicieli w\u0142adzy wykonawczej i ustawodawczej. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ce to wiele zmieni, ale warto zrobi\u0107 cho\u0107 tyle, nie ruszaj\u0105c si\u0119 z fotela.<\/p>\n

\nW zwi\u0105zku z pracami legislacyjnymi prowadzonymi nad projektem ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (przekazanego w dniu 8 grudnia br. na posiedzenie Komitetu Rady Ministr\u00f3w w dniu 14 grudnia br.), kt\u00f3ry to projekt przewiduje przymusowe blokowanie u\u017cytkownikom Internetu dost\u0119pu do stron i us\u0142ug wpisanych do Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych, pragn\u0119 jako obywatel RP i wieloletni aktywny u\u017cytkownik Internetu wyrazi\u0107 swoje zaniepokojenie i przekonanie o ra\u017c\u0105cej niekonstytucyjno\u015bci tego pomys\u0142u.<\/p>\n

Po pierwsze, chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce wpisanie strony internetowej lub us\u0142ugi do rejestru, skutkuj\u0105ce obowi\u0105zkiem blokowania dost\u0119pu do niej przez przedsi\u0119biorc\u00f3w telekomunikacyjnych mia\u0142oby nast\u0105pi\u0107 w wariancie I proponowanego projektu nie w wyniku wyroku s\u0105du, lecz wskutek \u017c\u0105dania organ\u00f3w \u015bcigania (policja, ABW, wywiad skarbowy, S\u0142u\u017cba Celna). W takim przypadku jest mo\u017cliwe, \u017ce zostanie zablokowany dost\u0119p do tre\u015bci, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci nie s\u0105 „tre\u015bciami niedozwolonymi” w rozumieniu ustawy, a tylko zostan\u0105 uznane za takie przez funkcjonariuszy wy\u017cej wymienionych s\u0142u\u017cb. <\/p>\n

Mog\u0119 si\u0119 tu powo\u0142a\u0107 na do\u015bwiadczenie Jacka Sierpi\u0144skiego. W 2007 r. policja otrzyma\u0142a donos, \u017ce na jego stronach internetowych w istniej\u0105cej w\u00f3wczas domenie sierp.tc.pl znajduj\u0105 si\u0119 „tre\u015bci pedofilskie”. Zosta\u0142o w tej sprawie wszcz\u0119te \u015bledztwo i po kilku miesi\u0105cach dost\u0119p do plik\u00f3w ca\u0142ej domeny (a tak\u017ce do plik\u00f3w domeny libertarianizm.pl znajduj\u0105cych si\u0119 w podkatalogu) zosta\u0142 zablokowany przez w\u0142a\u015bciciela serwera, kt\u00f3ry by\u0142 przes\u0142uchiwany jako \u015bwiadek (i prawdopodobnie obawia\u0142 si\u0119, \u017ce mo\u017ce zosta\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci, je\u015bli by\u0142yby tam naprawd\u0119 zabronione prawem tre\u015bci). Po kilku kolejnych miesi\u0105cach, po uzyskaniu opinii bieg\u0142ego, kt\u00f3ry uzna\u0142, \u017ce tre\u015bci b\u0119d\u0105ce przedmiotem donosu nie mia\u0142y charakteru pornograficznego, prokuratura umorzy\u0142a \u015bledztwo z braku znamion przest\u0119pstwa, a w\u0142a\u015bciciel serwera po przes\u0142aniu mu postanowienia prokuratury odblokowa\u0142 dost\u0119p do plik\u00f3w.<\/p>\n

Dowodzi to faktu, \u017ce ocena funkcjonariuszy organ\u00f3w \u015bcigania nie zawsze jest prawid\u0142owa – co w przypadku proponowanych rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej „na wszelki wypadek” u\u017cytkownikom Internetu b\u0119dzie przymusowo blokowany dost\u0119p do tre\u015bci nie b\u0119d\u0105cych faktycznie tre\u015bciami niedozwolonymi, bez zwi\u0105zku z jakimkolwiek post\u0119powaniem karnym umo\u017cliwiaj\u0105cym ocen\u0119 faktycznego stanu rzeczy zgodnie z ustalon\u0105 procedur\u0105 przez s\u0105d, prokuratora lub bieg\u0142ych. W mojej ocenie narusza to w spos\u00f3b niedopuszczalny konstytucyjne prawo u\u017cytkownik\u00f3w Internetu do pozyskiwania informacji (art. 54, ust. 1 Konstytucji RP).<\/p>\n

W wariancie II proponowanego projektu przewidywana jest „uprzednia kontrola s\u0105du” polegaj\u0105ca na tym, \u017ce wpisanie strony internetowej lub us\u0142ugi do rejestru mia\u0142oby nast\u0105pi\u0107 wskutek postanowienia s\u0105du na jednoosobowym posiedzeniu, na wniosek organ\u00f3w \u015bcigania (policja, ABW, wywiad skarbowy, S\u0142u\u017cba Celna). Nie jest przewidziane jednak \u017cadne post\u0119powanie dowodowe (w tym mo\u017cliwo\u015b\u0107 powo\u0142ywania bieg\u0142ych), ani te\u017c umo\u017cliwienie uczestnictwa w posiedzeniu podmiotowi prowadz\u0105cemu dan\u0105 stron\u0119 internetow\u0105 lub us\u0142ug\u0119. W praktyce s\u0105d mia\u0142by wydawa\u0107 postanowienie wy\u0142\u0105cznie na podstawie materia\u0142\u00f3w przedstawionych przez funkcjonariuszy organ\u00f3w \u015bcigania. Od tego postanowienia mia\u0142oby przys\u0142ugiwa\u0107 za\u017calenie, nie jest jednak okre\u015blone, komu. Ponadto za\u017calenie mog\u0142oby by\u0107 sk\u0142adane dopiero po wpisaniu strony lub us\u0142ugi do rejestru. W tej sytuacji r\u00f3wnie\u017c i ten wariant narusza w spos\u00f3b niedopuszczalny konstytucyjne prawo u\u017cytkownik\u00f3w Internetu do pozyskiwania informacji.<\/p>\n

Po drugie, proponowane rozwi\u0105zania przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zablokowania dost\u0119pu do tre\u015bci, kt\u00f3rych pobieranie i czytanie nie jest przest\u0119pstwem (np. propaguj\u0105cych faszystowski lub inny totalitarny ustr\u00f3j pa\u0144stwa – w tym przypadku przest\u0119pstwem wg polskiego prawa jest tylko rozpowszechnianie takich tre\u015bci). Oznacza to w szczeg\u00f3lno\u015bci, \u017ce dopuszcza si\u0119 zablokowanie polskim u\u017cytkownikom Internetu dost\u0119pu do tre\u015bci, kt\u00f3re z jednej strony mog\u0105 by\u0107 przez nich legalnie pobierane i czytane, z drugiej za\u015b strony mog\u0105 by\u0107 legalnie rozpowszechniane zgodnie z prawem pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 serwer z tymi tre\u015bciami (teoretycznie mo\u017ce dotyczy\u0107 to nawet oficjalnych rz\u0105dowych stron niekt\u00f3rych pa\u0144stw, takich jak np. Korea P\u00f3\u0142nocna, Kuba, Iran, Libia czy Wenezuela). Innymi s\u0142owy, dost\u0119p mo\u017ce by\u0107 zablokowany nawet w\u00f3wczas, gdy z za\u0142o\u017cenia nie mo\u017ce stanowi\u0107 on \u017cadnego przest\u0119pstwa zar\u00f3wno ze strony odbiorcy, jak i nadawcy tre\u015bci. W mojej ocenie narusza to wymienione wy\u017cej konstytucyjne prawo u\u017cytkownik\u00f3w Internetu do pozyskiwania informacji w spos\u00f3b niedopuszczalny i ra\u017c\u0105cy.<\/p>\n

Po trzecie, proponowane rozwi\u0105zania nie wykluczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce adres elektroniczny wpisany do rejestru b\u0119dzie wskazywa\u0142 nie tylko na stron\u0119 internetow\u0105 lub us\u0142ug\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 tre\u015bci uznane za niedozwolone, ale r\u00f3wnie\u017c na inne, niezwi\u0105zane z ni\u0105 strony lub us\u0142ugi. Jest to mo\u017cliwe w przypadku, je\u015bli tym adresem b\u0119dzie adres IP (w postaci numerycznej) lub domena internetowa. Oznacza to, \u017ce blokowanie dost\u0119pu do stron i us\u0142ug niedozwolonych mo\u017ce oznacza\u0107 r\u00f3wnie\u017c zablokowanie u\u017cytkownikom Internetu dost\u0119pu r\u00f3wnie\u017c i do innych, powi\u0105zanych adresowo stron i us\u0142ug. Projekt przewiduje jedynie, \u017ce „wniosek (…) powinien wskazywa\u0107 adres elektroniczny w spos\u00f3b pozwalaj\u0105cy na wykonanie obowi\u0105zku blokowania (…) z zachowaniem proporcjonalno\u015bci i mo\u017cliwie najmniejszej dolegliwo\u015bci zakresu blokowania”, co faktycznie oznacza przyzwolenie na wpisywanie do rejestru adres\u00f3w obejmuj\u0105cych np. ca\u0142e platformy hostingowe przy uzasadnieniu, \u017ce „inaczej si\u0119 nie da” i jest to „najmniejsza dolegliwo\u015b\u0107 zakresu blokowania”. R\u00f3wnie\u017c i to narusza wymienione wy\u017cej konstytucyjne prawo u\u017cytkownik\u00f3w Internetu do pozyskiwania informacji w spos\u00f3b niedopuszczalny i ra\u017c\u0105cy.<\/p>\n

Po czwarte, chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce od wpisu strony internetowej lub us\u0142ugi do rejestru, skutkuj\u0105cego przymusowym zablokowaniem dost\u0119pu do niej, nie przys\u0142uguje jakakolwiek procedura odwo\u0142awcza u\u017cytkownikowi Internetu, kt\u00f3ry zosta\u0142 tego dost\u0119pu pozbawiony. Z uwagi na to, \u017ce zablokowanie dost\u0119pu do tre\u015bci znajduj\u0105cych si\u0119 w internecie stanowi ograniczenie wymienionego wy\u017cej konstytucyjnego prawa takiego u\u017cytkownika do pozyskiwania informacji, brak takiej procedury stanowi w mojej ocenie odebranie mu prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez uzasadnionej zw\u0142oki przez w\u0142a\u015bciwy, niezale\u017cny, bezstronny i niezawis\u0142y s\u0105d, przewidzianego w art. 45, ust. 1 Konstytucji RP, jak r\u00f3wnie\u017c narusza art. 77, ust. 2 Konstytucji RP, stanowi\u0105cy, i\u017c ustawa nie mo\u017ce nikomu zamyka\u0107 drogi s\u0105dowej dochodzenia naruszonych wolno\u015bci lub praw.<\/p>\n

Procedura odwo\u0142awcza nie przys\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c przedsi\u0119biorcom telekomunikacyjnym, kt\u00f3rzy obowi\u0105zani s\u0105 blokowa\u0107 dost\u0119p do stron i us\u0142ug wpisanych do rejestru, jak r\u00f3wnie\u017c – w praktyce – tym z podmiot\u00f3w prowadz\u0105cych strony internetowe, kt\u00f3re nie dysponuj\u0105 i nie mog\u0105 dysponowa\u0107 dokumentami potwierdzaj\u0105cymi ich tytu\u0142y prawne do tych stron (co jest sytuacj\u0105 nagminn\u0105, np. w przypadku bloger\u00f3w korzystaj\u0105cych z publicznie dost\u0119pnych, darmowych platform blogowych, na kt\u00f3rych rejestracja nie wymaga ani zawarcia pisemnej umowy, ani nawet podawania wi\u0119kszo\u015bci danych osobowych). Dodatkowo nawet w przypadku podmiot\u00f3w dysponuj\u0105cych takimi dokumentami procedura dopuszcza mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwo\u0142ania si\u0119 do s\u0105du dopiero od decyzji odmawiaj\u0105cej wykre\u015blenia strony lub us\u0142ugi z rejestru, a nie od samego wpisu. R\u00f3wnie\u017c i to stanowi w mojej ocenie naruszenie art. 45, ust. 1 Konstytucji RP.<\/p>\n

Dodatkowo, w wariancie II projektu nie jest przewidziana mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia wniosku o wykre\u015blenie strony internetowej lub us\u0142ugi z rejestru przez kogokolwiek poza organem, na kt\u00f3rego wniosek s\u0105d wyda\u0142 postanowienie o wpisie. Oznacza to, \u017ce ocena, czy usta\u0142y przes\u0142anki do dokonania wpisu danej strony czy us\u0142ugi do rejestru pozostawa\u0142aby nadal w gestii funkcjonariuszy organ\u00f3w \u015bcigania, nie za\u015b s\u0105du. W tym wariancie nie jest te\u017c okre\u015blone, komu przys\u0142uguje za\u017calenie na postanowienie s\u0105du o wpisie strony do rejestru – co czyni prawo do takiego za\u017calenia fikcj\u0105.<\/p>\n

Po pi\u0105te i najwa\u017cniejsze – proponowane rozwi\u0105zania stanowi\u0105 cenzur\u0119 prewencyjn\u0105, wprost zakazan\u0105 w art. 54, ust. 2 Konstytucji RP. Zablokowanie dost\u0119pu do strony internetowej i us\u0142ugi nie oznacza tylko zablokowania dost\u0119pu do okre\u015blonych tre\u015bci ju\u017c po ich opublikowaniu – wtedy by\u0142aby to cenzura represyjna – ale r\u00f3wnie\u017c do wszelkich innych tre\u015bci, jakie mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 p\u00f3\u017aniej pod zablokowanymi adresami. W praktyce bardzo cz\u0119sto zdarza si\u0119 (blogi, fora internetowe, portale), \u017ce tre\u015bci znajduj\u0105ce si\u0119 pod danym adresem szybko ulegaj\u0105 zmianie. W przypadku wpisania takiego adresu do rejestru, dost\u0119p do wszelkich nowych tre\u015bci, kt\u00f3re pojawi\u0105 si\u0119 pod tym adresem by\u0142by mo\u017cliwy dopiero po wykre\u015bleniu go z rejestru na wniosek podmiotu prowadz\u0105cego stron\u0119 (wariant I) lub z w\u0142asnej inicjatywy organu, na kt\u00f3rego wniosek dokonano wpis (wariant II) – przy czym organ podejmuj\u0105cy decyzj\u0119 o wykre\u015bleniu bada\u0142by, czy nadal pod tym adresem nie ma tre\u015bci uznanych za niedozwolone. Jest to typowa cenzura prewencyjna (zakaz publikowania bez zgody instytucji cenzuruj\u0105cej).<\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym apeluj\u0119 o usuni\u0119cie wymienionych rozwi\u0105za\u0144 z przygotowywanego projektu ustawy.\n<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jacek Sierpi\u0144ski wystosowa\u0142 do ministerstwa list, kt\u00f3ry (po drobnej modyfikacji) pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 poni\u017cej w ca\u0142o\u015bci. Zach\u0119cam do wysy\u0142ania go do Departamentu Komitetu Rady Ministr\u00f3w (dkrm@kprm.gov.pl), a tak\u017ce do innych przedstawicieli w\u0142adzy wykonawczej i ustawodawczej. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ce to wiele zmieni, ale warto zrobi\u0107 cho\u0107 tyle, nie ruszaj\u0105c si\u0119 z fotela. W zwi\u0105zku z pracami […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[688,464,16,687],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1963"}],"collection":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1963"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1967,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1963\/revisions\/1967"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miasik.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}